| 釋義 |
“嗟十載人事,幾番棋局,青油年少已鬢白。”詩(shī)句出處:《蘭陵王》;是宋朝詩(shī)人陳韡的作品。 角聲切。何處梅梢弄雪。還鄉(xiāng)夢(mèng),玉井樓前,千朵芙蕖插空碧。鄰翁問消息。為說紅塵倦客。應(yīng)憐笑、弓劍旌旗,底事留人未歸得?;瓷脚f相識(shí)。記急處笙歌,靜裡鋒鏑。隋堤楊柳猶春色。嗟十載人事,幾番棋局,青油年少已鬢白。漫惆悵京國(guó)。朱墨。困無力。似病鶴樊籠,老驥羈勒。夕陽(yáng)不系棲林翼。待添竹東圃,種松西陌。功名休問,吾老矣,付俊傑。
| 【註釋】: 嗟:①嘆詞?!渡袝じ适摹?“王曰:‘嗟! 六事之人,予誓告汝。’”(六事:六軍的軍事。)②嘆息;悲嘆?!吨芤住るx》:“出涕沱若,戚嗟若。”(沱tuó:流淚的樣子。若:詞尾。戚:憂。)李白《夢(mèng)遊天姥吟留別》:“恍驚起而長(zhǎng)嗟?!雹圪潎@。曾鞏《本朝政要策·學(xué)?!?“淳化中,上始視學(xué),命孫奭(shì)講《說命》之篇,天子嗟異久之?!?淳化:宋太宗年號(hào)。孫奭:北宋學(xué)者。《說命》:《尚書》篇名。)載:(一)①乘坐?!妒酚洝ず忧?“陸行載車,水行載舟?!雹谘b載?!妒酚洝た崂袅袀鳌?“載以牛車?!雹劢煌üぞ?。《尚書·益稷》:“予乘四載,隨山刊木。”(四載:四種交通工具。刊:砍。)④開始。陶潛《停雲(yún)》:“東園之樹,枝條載榮?!?榮:茂盛。)⑤充滿?!对?shī)經(jīng)·大雅·生民》:“厥聲載路?!雹拗~。用於句首或句中,起加強(qiáng)語(yǔ)氣的作用?!对?shī)經(jīng) · 齊風(fēng)·載驅(qū)》:“載驅(qū)薄薄?!?薄?。厚R蹄聲。)⑦副詞。又;且?!对?shī)經(jīng) · 鄘風(fēng)·載馳》:“載馳載驅(qū)?!雹嘧?;施行?!蹲髠鳌は骞辍?“淑慎爾止,無載爾偽?!雹嵬ā霸佟?。二;第二。《呂氏春秋·順民》:“文王載拜稽首而辭曰?!?二)zǎi ①年。杜甫《奉贈(zèng)韋左丞丈二十二韻》:“騎驢十三載,旅食京華春?!?旅食:寄食。)②記錄?!蹲髠鳌ふ压迥辍?“夫有勛而不廢,有績(jī)而載。”人事:①人力所能及的事?!缎挛宕贰ち婀賯鳌?“盛衰天理,雖曰天命,豈非~~哉”。②人世間事?!队衽_(tái)新詠·古詩(shī)為焦仲卿妻作》:“自君別我後,~~不可量?!雹廴藶榈膭?dòng)亂?!稘h書·吳王濞傳》:“諸侯皆有背叛之意,~~極矣?!?/div> 事:①職位;職務(wù);官職。《左傳·莊公十四年》:“吾皆許之上大夫之事?!雹诼殬I(yè)?!妒酚洝しB滕灌列傳》:“舞陽(yáng)侯樊噲(kuài)者,沛人也,以屠狗為事?!?沛:江蘇沛縣。)③事情?!墩撜Z(yǔ)·子路》:“言不順則事不成?!雹茏児剩灰馔馐鹿??!妒酚洝ご炭土袀鳌?“秦有荊軻之事?!碧K軾《徐州上皇帝書》:“今臣於無事之時(shí),屢以盜賊為言……不然,事至而圖之,則已晚矣?!?圖:謀。)⑤實(shí)行;從事;做。《論語(yǔ)·顏淵》:“回雖不敏,請(qǐng)事斯語(yǔ)矣?!雹奘谭睿环??!蹲髠鳌る[公元年》:“欲與大叔,巨請(qǐng)事之 ”⑦從師求學(xué)?!妒酚洝だ献禹n非列傳》:“[非]與李斯俱事荀卿,斯自以為不如非?!雹嗔吭~。用於器物或衣服,相當(dāng)於“件”。白居易《張常侍池涼夜閑宴贈(zèng)諸公》:“管弦三兩事?!?/div> 幾:(一)古人坐時(shí)憑依的器具。《詩(shī)經(jīng)·大雅·公劉》:“俾筵俾幾?!?俾:使,使人。筵,幾:用如動(dòng)詞。指鋪席、設(shè)幾。)《孟子·公孫醜下》:“隱幾而臥?!贬嶂阜胖梦锛男∽?。蘇軾《雨中過舒教授》:“幾硯寒生霧?!薄读凝S志異·促織》:“簾外設(shè)香幾?!?(二)jǐ[幾幾]裝飾美盛的樣子。《詩(shī)經(jīng)·豳風(fēng)·狼跋》:“赤舄幾幾。”番:①[動(dòng)]輪流,更替?!侗笔贰べR若弼傳》:“請(qǐng)廣陵頓兵一萬,~代往來?!雹赱量]回,次。劉義慶《世說新語(yǔ)·文學(xué)》:“(王)弼自為客主數(shù)~,皆一座所不及?!雹踇名]古代對(duì)西部及西南部少數(shù)民族的稱呼。也泛指少數(shù)民族?!堕喗瓨怯洝?“~舶接述而來庭?!?/div> 棋局:①棋盤。邯鄲淳《藝經(jīng)》:“~~縱橫各十七道,合二百八十九道,白黑棋子各一百五十枚?!雹谥赶缕宓氖?。《後漢書·張衡傳》:“奕秋以~~取譽(yù),王豹以清謳流聲。”局:①局限;限制。范曄《後漢書·竇融傳》:“當(dāng)今西州地勢(shì)局迫,人兵離散?!雹谠p騙?!对湔隆ば滩俊そ烛_》:“無籍之徒糾合惡黨,局騙錢物?!雹矍?;彎曲。《詩(shī)經(jīng)· 小雅· 正月》:“謂天蓋高,不敢不局?!雹塥M隘;拘泥。《晉書·潘嶽傳》:“文茂而義詭,意局而辭野?!雹萁j悏邸度龂?guó)志·魏書·王粲傳》註引《魏略》:“途路雖局,官守有限,願(yuàn)言之懷,良不可勝?!雹藿?。陶淵明《歸園田居》之五:“漉我新熟酒,隻雞招近局?!雹呗毷?;工作崗位。《左傳·成公十六年》:“失官,慢也;離局,奸也。”⑧棋盤。班固《弈旨》:“局必方正,象地則也?!雹崞寰帧O缕鍟r(shí)的佈局或佈子的形勢(shì)?!度龂?guó)志·魏書·王粲傳》:“觀人圍棋,局壞,粲為復(fù)之?!雹獍?;氣量。《後漢書·袁紹傳》:“紹外寬雅有局度,憂喜不形於色?!?11)娛樂性的聚會(huì)。釋文瑩《續(xù)湘山野錄》:“蜀人嚴(yán)儲(chǔ)與蘇易簡(jiǎn)父善,儲(chǔ)始舉進(jìn)士日,易簡(jiǎn)生三日,為飲局。”青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青?!雹谒{(lán)色?!盾髯印駥W(xué)》:“青,取之於藍(lán)而青於藍(lán)?!雹酆谏??!渡袝び碡暋?“厥土青黎?!雹芮嗌臇|西?!稘h書·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服?!雹萸嘀荩胖菝?。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。油:①古水名。在湖北省。②動(dòng)植物體內(nèi)所含的脂肪物質(zhì)。張華《博物志·物理》:“武帝泰始中,武庫(kù)火,積油所致?!?火:火災(zāi)。)③用油塗抹。蔡襄《茶錄·色》:“茶色貴白,而餅茶多以珍膏油其面。”[油油]1. 光潤(rùn)的樣子?!妒酚洝に挝⒆邮纻怼?“麥秀漸漸兮,禾黍油油。”(漸漸:揚(yáng)花吐穗的樣子。)2.流動(dòng)的樣子。常形容雲(yún)氣、水?!妒酚洝に抉R相如列傳》:“自我天覆,雲(yún)之油油。”劉向《九嘆·惜賢》:“江、湘油油,長(zhǎng)流汩兮?!?.和悅恭謹(jǐn)?shù)臉幼??!抖Y記·玉藻》:“記已三爵而油油以退?!?依禮飲三爵而止。)4.悠然自得的樣子。元稹《陽(yáng)城驛》:“人心良戚戚,我獨(dú)樂油油?!?.眾多的樣子;廣大的樣子?!读信畟鳌ち禄萜蕖?“油油之民,將陷於害,吾能已乎?!贝抻礤a《奉和聖制送張說巡邊》:“赫赫皇威振,油油聖澤滂?!盵油然]1. 興起的樣子?!睹献印ち夯萃跎稀?“天油然作雲(yún),沛然下雨,則苗浡然興之矣?!?. 自然而然地。蘇軾《留侯論》:“油然而不怪?!?.舒緩自如的樣子?!犊鬃觽碚Z(yǔ)·五儀》:“油然若將可越而終不可及者,此則君子也。”4.悠閑的樣子。蘇軾《次韻答王定國(guó)》:“油然獨(dú)酌臥清虛?!?/div> 年:①收成;年景?!豆攘簜鳌せ腹辍?“五谷皆熟為有年也?!碧K軾《喜雨亭記》:“雨麥於岐山之陽(yáng),其占為有年?!雹谑€(gè)月為一年?!肚f子·秋水》:“湯之時(shí),八年七旱?!雹勰昙o(jì);年歲?!妒酚洝でZ生列傳》:“是時(shí)賈生年二十餘,最為少。”④帝王的年號(hào)。改年叫改元?!度龂?guó)志·吳書·吳主傳》:“改年為延康?!?/div> 少:(一)①數(shù)量少。與“多”相對(duì)?!蹲髠鳌ぐЧ辍?“陽(yáng)虎曰:‘吾車少?!雹谌鄙?;短少;差欠?!妒酚洝て皆萸淞袀鳌?“今少一人,願(yuàn)君即以遂備員而行矣?!雹巯魅?。賈誼《治安策》:“欲天下之治安,莫若眾建諸侯而少其力?!雹茌p視;看輕;小看?!稌x書·王濟(jì)傳》:“(濟(jì))好以言傷物,儕(chái)類以此少之?!?儕類:同輩。)⑤不多時(shí),表示時(shí)間短暫。《莊子·達(dá)生》:“少焉,果敗而反?!雹薷痹~。表示程度淺。相當(dāng)於“稍微”?!稇?zhàn)國(guó)策·趙策四》:“太後之色少解?!?(二)shào ①年幼。與“老”相對(duì)。賀知章《回鄉(xiāng)偶書二首》之一:“少小離傢老大回,鄉(xiāng)音無改鬢毛衰(cuī)。”②少年人。《左傳·僖公二十八年》:“少長(zhǎng)有禮,其可用也?!雹叟判凶钅┑??!妒酚洝っ蠂L君列傳》:“田嬰者,齊威王少子?!?/div> 已:①停止?!盾髯印駥W(xué)》:“學(xué)不可以已?!雹谕戤叀!稇?zhàn)國(guó)策·齊策二》:“言未已,齊讓又至。”(讓:責(zé)備。)③罷免。《論語(yǔ)·公冶長(zhǎng)》:“(子文)三已之,無慍(yùn)色?!?慍:怨恨。)④疾止;病除。柳宗元《捕蛇者說》:“可以已大風(fēng)?!?大風(fēng):麻風(fēng)病。)⑤副詞。1. 已經(jīng)?!妒酚洝っ商窳袀鳌?“扶蘇已死?!?.隨後;旋即?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“廢以為侯,已又殺之?!?. 太;過分?!对?shī)經(jīng)·小雅·巧言》:“昊(hào)天已威?!?昊天:天。)⑥通“以”。介詞。和方位詞“來”、“上”、“下”、“東”、“西”等結(jié)合,表示對(duì)時(shí)間、范圍的限制?!度龂?guó)志·吳書·吳主傳》:“自丞相雍已下皆諫?!雹哒Z(yǔ)氣詞。用法同“矣”。用於句末,表示確定語(yǔ)氣?!独献印返诙拢骸疤煜陆灾乐疄槊?,斯惡已?!?斯惡已:就顯出醜惡瞭。)鬢:臉兩旁靠近耳朵的頭發(fā)。賀知章《回鄉(xiāng)偶書》:“少小離傢老大回,鄉(xiāng)音無改鬢毛衰(cuī)。”(衰:疏落。)白:①白色?!盾髯印s辱》:“目辨白黑美惡?!?辨:辨別。)②純潔?!俄n非子·說疑》:“竦(sǒng)心白意?!?竦:恭敬。)③皎潔;明亮。白居易《琵琶行》:“唯見江心秋月白?!雹苷妹?;顯赫。《荀子·天論》:“禮義不加於國(guó)傢,則功名不白?!雹荼砻?;陳述?!秴问洗呵铩な抗?jié)》:“吾將以死白之?!雹薹A告;報(bào)告。柳宗元《段太尉逸事狀》:“太尉自州以狀白府?!雹咄饺?;平白地。李白《越女詞》五首之四:“相看月未墮,白地?cái)喔文c?!?/div> “嗟十載人事,幾番棋局,青油年少已鬢白?!痹?shī)句出處:《蘭陵王》;是宋朝詩(shī)人陳韡的作品。 角聲切。何處梅梢弄雪。還鄉(xiāng)夢(mèng),玉井樓前,千朵芙蕖插空碧。鄰翁問消息。為說紅塵倦客。應(yīng)憐笑、弓劍旌旗,底事留人未歸得。淮山舊相識(shí)。記急處笙歌,靜里鋒鏑。隋堤楊柳猶春色。嗟十載人事,幾番棋局,青油年少已鬢白。漫惆悵京國(guó)。朱墨。困無力。似病鶴樊籠,老驥羈勒。夕陽(yáng)不系棲林翼。待添竹東圃,種松西陌。功名休問,吾老矣,付俊杰。
| 【注釋】: 嗟:①嘆詞?!渡袝じ适摹?“王曰:‘嗟! 六事之人,予誓告汝。’”(六事:六軍的軍事。)②嘆息;悲嘆。《周易·離》:“出涕沱若,戚嗟若?!?沱tuó:流淚的樣子。若:詞尾。戚:憂。)李白《夢(mèng)游天姥吟留別》:“恍驚起而長(zhǎng)嗟?!雹圪潎@。曾鞏《本朝政要策·學(xué)校》:“淳化中,上始視學(xué),命孫奭(shì)講《說命》之篇,天子嗟異久之?!?淳化:宋太宗年號(hào)。孫奭:北宋學(xué)者?!墩f命》:《尚書》篇名。)載:(一)①乘坐。《史記·河渠書》:“陸行載車,水行載舟?!雹谘b載?!妒酚洝た崂袅袀鳌?“載以牛車?!雹劢煌üぞ?。《尚書·益稷》:“予乘四載,隨山刊木。”(四載:四種交通工具??嚎?。)④開始。陶潛《停云》:“東園之樹,枝條載榮?!?榮:茂盛。)⑤充滿?!对?shī)經(jīng)·大雅·生民》:“厥聲載路?!雹拗~。用于句首或句中,起加強(qiáng)語(yǔ)氣的作用。《詩(shī)經(jīng) · 齊風(fēng)·載驅(qū)》:“載驅(qū)薄薄?!?薄?。厚R蹄聲。)⑦副詞。又;且?!对?shī)經(jīng) · 鄘風(fēng)·載馳》:“載馳載驅(qū)。”⑧做;施行?!蹲髠鳌は骞辍?“淑慎爾止,無載爾偽。”⑨通“再”。二;第二?!秴问洗呵铩ろ樏瘛?“文王載拜稽首而辭曰?!?二)zǎi ①年。杜甫《奉贈(zèng)韋左丞丈二十二韻》:“騎驢十三載,旅食京華春?!?旅食:寄食。)②記錄?!蹲髠鳌ふ压迥辍?“夫有勛而不廢,有績(jī)而載?!?/div> 人事:①人力所能及的事?!缎挛宕贰ち婀賯鳌?“盛衰天理,雖曰天命,豈非~~哉”。②人世間事?!队衽_(tái)新詠·古詩(shī)為焦仲卿妻作》:“自君別我后,~~不可量。”③人為的動(dòng)亂?!稘h書·吳王濞傳》:“諸侯皆有背叛之意,~~極矣?!?/div> 事:①職位;職務(wù);官職?!蹲髠鳌でf公十四年》:“吾皆許之上大夫之事?!雹诼殬I(yè)?!妒酚洝しB滕灌列傳》:“舞陽(yáng)侯樊噲(kuài)者,沛人也,以屠狗為事?!?沛:江蘇沛縣。)③事情?!墩撜Z(yǔ)·子路》:“言不順則事不成。”④變故;意外事故?!妒酚洝ご炭土袀鳌?“秦有荊軻之事?!碧K軾《徐州上皇帝書》:“今臣于無事之時(shí),屢以盜賊為言……不然,事至而圖之,則已晚矣。”(圖:謀。)⑤實(shí)行;從事;做。《論語(yǔ)·顏淵》:“回雖不敏,請(qǐng)事斯語(yǔ)矣。”⑥侍奉;服事?!蹲髠鳌る[公元年》:“欲與大叔,巨請(qǐng)事之 ”⑦從師求學(xué)?!妒酚洝だ献禹n非列傳》:“[非]與李斯俱事荀卿,斯自以為不如非。”⑧量詞。用于器物或衣服,相當(dāng)于“件”。白居易《張常侍池涼夜閑宴贈(zèng)諸公》:“管弦三兩事?!?/div> 幾:(一)古人坐時(shí)憑依的器具?!对?shī)經(jīng)·大雅·公劉》:“俾筵俾幾?!?俾:使,使人。筵,幾:用如動(dòng)詞。指鋪席、設(shè)幾。)《孟子·公孫丑下》:“隱幾而臥。”后指放置物件的小桌。蘇軾《雨中過舒教授》:“幾硯寒生霧?!薄读凝S志異·促織》:“簾外設(shè)香幾?!?(二)jǐ[幾幾]裝飾美盛的樣子?!对?shī)經(jīng)·豳風(fēng)·狼跋》:“赤舄幾幾?!?/div> 番:①[動(dòng)]輪流,更替。《北史·賀若弼傳》:“請(qǐng)廣陵頓兵一萬,~代往來?!雹赱量]回,次。劉義慶《世說新語(yǔ)·文學(xué)》:“(王)弼自為客主數(shù)~,皆一座所不及?!雹踇名]古代對(duì)西部及西南部少數(shù)民族的稱呼。也泛指少數(shù)民族。《閱江樓記》:“~舶接述而來庭?!?/div> 棋局:①棋盤。邯鄲淳《藝經(jīng)》:“~~縱橫各十七道,合二百八十九道,白黑棋子各一百五十枚。”②指下棋的事?!逗鬂h書·張衡傳》:“奕秋以~~取譽(yù),王豹以清謳流聲。”局:①局限;限制。范曄《后漢書·竇融傳》:“當(dāng)今西州地勢(shì)局迫,人兵離散?!雹谠p騙?!对湔隆ば滩俊そ烛_》:“無籍之徒糾合惡黨,局騙錢物。”③曲;彎曲。《詩(shī)經(jīng)· 小雅· 正月》:“謂天蓋高,不敢不局?!雹塥M隘;拘泥?!稌x書·潘岳傳》:“文茂而義詭,意局而辭野?!雹萁j悏邸度龂?guó)志·魏書·王粲傳》注引《魏略》:“途路雖局,官守有限,愿言之懷,良不可勝?!雹藿?。陶淵明《歸園田居》之五:“漉我新熟酒,只雞招近局?!雹呗毷兀还ぷ鲘徫?。《左傳·成公十六年》:“失官,慢也;離局,奸也?!雹嗥灞P。班固《弈旨》:“局必方正,象地則也?!雹崞寰帧O缕鍟r(shí)的布局或布子的形勢(shì)?!度龂?guó)志·魏書·王粲傳》:“觀人圍棋,局壞,粲為復(fù)之?!雹獍?;氣量?!逗鬂h書·袁紹傳》:“紹外寬雅有局度,憂喜不形于色?!?11)娛樂性的聚會(huì)。釋文瑩《續(xù)湘山野錄》:“蜀人嚴(yán)儲(chǔ)與蘇易簡(jiǎn)父善,儲(chǔ)始舉進(jìn)士日,易簡(jiǎn)生三日,為飲局。”青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青?!雹谒{(lán)色。《荀子·勸學(xué)》:“青,取之于藍(lán)而青于藍(lán)?!雹酆谏??!渡袝び碡暋?“厥土青黎?!雹芮嗌臇|西。《漢書·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服。”⑤青州,古州名。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。油:①古水名。在湖北省。②動(dòng)植物體內(nèi)所含的脂肪物質(zhì)。張華《博物志·物理》:“武帝泰始中,武庫(kù)火,積油所致。”(火:火災(zāi)。)③用油涂抹。蔡襄《茶錄·色》:“茶色貴白,而餅茶多以珍膏油其面。”[油油]1. 光潤(rùn)的樣子。《史記·宋微子世家》:“麥秀漸漸兮,禾黍油油。”(漸漸:揚(yáng)花吐穗的樣子。)2.流動(dòng)的樣子。常形容云氣、水?!妒酚洝に抉R相如列傳》:“自我天覆,云之油油?!眲⑾颉毒艊@·惜賢》:“江、湘油油,長(zhǎng)流汩兮?!?.和悅恭謹(jǐn)?shù)臉幼??!抖Y記·玉藻》:“記已三爵而油油以退?!?依禮飲三爵而止。)4.悠然自得的樣子。元稹《陽(yáng)城驛》:“人心良戚戚,我獨(dú)樂油油。”5.眾多的樣子;廣大的樣子?!读信畟鳌ち禄萜蕖?“油油之民,將陷于害,吾能已乎?!贝抻礤a《奉和圣制送張說巡邊》:“赫赫皇威振,油油圣澤滂?!盵油然]1. 興起的樣子?!睹献印ち夯萃跎稀?“天油然作云,沛然下雨,則苗浡然興之矣?!?. 自然而然地。蘇軾《留侯論》:“油然而不怪?!?.舒緩自如的樣子?!犊鬃蛹艺Z(yǔ)·五儀》:“油然若將可越而終不可及者,此則君子也?!?.悠閑的樣子。蘇軾《次韻答王定國(guó)》:“油然獨(dú)酌臥清虛。”年:①收成;年景。《谷梁傳·桓公三年》:“五谷皆熟為有年也?!碧K軾《喜雨亭記》:“雨麥于岐山之陽(yáng),其占為有年?!雹谑€(gè)月為一年?!肚f子·秋水》:“湯之時(shí),八年七旱?!雹勰昙o(jì);年歲?!妒酚洝でZ生列傳》:“是時(shí)賈生年二十余,最為少。”④帝王的年號(hào)。改年叫改元?!度龂?guó)志·吳書·吳主傳》:“改年為延康。”少:(一)①數(shù)量少。與“多”相對(duì)?!蹲髠鳌ぐЧ辍?“陽(yáng)虎曰:‘吾車少?!雹谌鄙?;短少;差欠?!妒酚洝て皆萸淞袀鳌?“今少一人,愿君即以遂備員而行矣。”③削弱。賈誼《治安策》:“欲天下之治安,莫若眾建諸侯而少其力?!雹茌p視;看輕;小看。《晉書·王濟(jì)傳》:“(濟(jì))好以言傷物,儕(chái)類以此少之?!?儕類:同輩。)⑤不多時(shí),表示時(shí)間短暫?!肚f子·達(dá)生》:“少焉,果敗而反。”⑥副詞。表示程度淺。相當(dāng)于“稍微”?!稇?zhàn)國(guó)策·趙策四》:“太后之色少解。” (二)shào ①年幼。與“老”相對(duì)。賀知章《回鄉(xiāng)偶書二首》之一:“少小離家老大回,鄉(xiāng)音無改鬢毛衰(cuī)?!雹谏倌耆??!蹲髠鳌べ夜四辍?“少長(zhǎng)有禮,其可用也?!雹叟判凶钅┑摹!妒酚洝っ蠂L君列傳》:“田嬰者,齊威王少子。”已:①停止?!盾髯印駥W(xué)》:“學(xué)不可以已?!雹谕戤?。《戰(zhàn)國(guó)策·齊策二》:“言未已,齊讓又至?!?讓:責(zé)備。)③罷免?!墩撜Z(yǔ)·公冶長(zhǎng)》:“(子文)三已之,無慍(yùn)色。”(慍:怨恨。)④疾止;病除。柳宗元《捕蛇者說》:“可以已大風(fēng)?!?大風(fēng):麻風(fēng)病。)⑤副詞。1. 已經(jīng)?!妒酚洝っ商窳袀鳌?“扶蘇已死?!?.隨后;旋即。《史記·項(xiàng)羽本紀(jì)》:“廢以為侯,已又殺之。”3. 太;過分?!对?shī)經(jīng)·小雅·巧言》:“昊(hào)天已威?!?昊天:天。)⑥通“以”。介詞。和方位詞“來”、“上”、“下”、“東”、“西”等結(jié)合,表示對(duì)時(shí)間、范圍的限制。《三國(guó)志·吳書·吳主傳》:“自丞相雍已下皆諫?!雹哒Z(yǔ)氣詞。用法同“矣”。用于句末,表示確定語(yǔ)氣。《老子》第二章:“天下皆知美之為美,斯惡已?!?斯惡已:就顯出丑惡了。)鬢:臉兩旁靠近耳朵的頭發(fā)。賀知章《回鄉(xiāng)偶書》:“少小離家老大回,鄉(xiāng)音無改鬢毛衰(cuī)?!?衰:疏落。)白:①白色?!盾髯印s辱》:“目辨白黑美惡?!?辨:辨別。)②純潔?!俄n非子·說疑》:“竦(sǒng)心白意?!?竦:恭敬。)③皎潔;明亮。白居易《琵琶行》:“唯見江心秋月白?!雹苷妹鳎伙@赫?!盾髯印ぬ煺摗?“禮義不加于國(guó)家,則功名不白?!雹荼砻?;陳述?!秴问洗呵铩な抗?jié)》:“吾將以死白之?!雹薹A告;報(bào)告。柳宗元《段太尉逸事狀》:“太尉自州以狀白府?!雹咄饺?;平白地。李白《越女詞》五首之四:“相看月未墮,白地?cái)喔文c?!?/div> “jie shi zai ren shi ,ji fan qi ju ,qing you nian shao yi bin bai ?!眘hi gou chu chu :《lan ling wang 》;shi song chao shi ren chen wei de zuo pin 。 jiao sheng qie 。he chu mei sao long xue 。hai xiang meng ,yu jing lou qian ,qian duo fu qu cha kong bi 。lin weng wen xiao xi 。wei shui gong chen juan ke 。ying lian xiao 、gong jian jing qi ,de shi liu ren wei gui de 。huai shan jiu xiang shi 。ji ji chu sheng ge ,jing li feng di 。sui di yang liu you chun se 。jie shi zai ren shi ,ji fan qi ju ,qing you nian shao yi bin bai 。man chou chang jing guo 。zhu mo 。kun mo li 。shi bing he fan long ,lao ji ji le 。xi yang bu ji qi lin yi 。dai tian zhu dong pu ,chong song xi mo 。gong ming xiu wen ,wu lao yi ,fu jun jie 。
| 【zhu shi 】: jie :①tan ci ?!秙hang shu ·gan shi 》:“wang yue :‘jie ! liu shi zhi ren ,yu shi gao ru 。’”(liu shi :liu jun de jun shi 。)②tan xi ;bei tan ?!秡hou yi ·li 》:“chu ti duo re ,qi jie re 。”(duo tuó:liu lei de yang zi 。re :ci wei 。qi :you 。)li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“huang jing qi er chang jie ?!雹踷an tan 。ceng gong 《ben chao zheng yao ce ·xue jiao 》:“chun hua zhong ,shang shi shi xue ,ming sun shi (shì)jiang 《shui ming 》zhi pian ,tian zi jie yi jiu zhi ?!?chun hua :song tai zong nian hao 。sun shi :bei song xue zhe ?!秙hui ming 》:《shang shu 》pian ming 。)zai :(yi )①cheng zuo ?!秙hi ji ·he qu shu 》:“l(fā)iu hang zai che ,shui hang zai zhou ?!雹趜huang zai 。《shi ji ·ku li lie chuan 》:“zai yi niu che ?!雹踛iao tong gong ju ?!秙hang shu ·yi ji 》:“yu cheng si zai ,sui shan kan mu ?!?si zai :si chong jiao tong gong ju 。kan :kan 。)④kai shi 。tao qian 《ting yun 》:“dong yuan zhi shu ,zhi tiao zai rong ?!?rong :mao cheng 。)⑤chong man ?!秙hi jing ·da ya ·sheng min 》:“jue sheng zai lu ?!雹込hu ci 。yong yu gou shou huo gou zhong ,qi jia jiang yu qi de zuo yong ?!秙hi jing · ji feng ·zai qu 》:“zai qu bao bao ?!?bao bao :ma ti sheng 。)⑦fu ci 。you ;ju ?!秙hi jing · yong feng ·zai chi 》:“zai chi zai qu ?!雹鄗uo ;shi hang ?!秡uo chuan ·xiang gong san shi nian 》:“shu shen er zhi ,mo zai er wei ?!雹醫(yī)ong “zai ”。er ;di er 。《lv shi chun qiu ·shun min 》:“wen wang zai bai ji shou er ci yue 。”(er )zǎi ①nian 。du fu 《feng zeng wei zuo cheng zhang er shi er yun 》:“ji lv shi san zai ,lv shi jing hua chun ?!?lv shi :ji shi 。)②ji lu ?!秡uo chuan ·zhao gong shi wu nian 》:“fu you xun er bu fei ,you ji er zai ?!?/div> ren shi :①ren li suo neng ji de shi ?!秞in wu dai shi ·ling guan chuan 》:“cheng cui tian li ,sui yue tian ming ,qi fei ~~zai ”。②ren shi jian shi ?!秠u tai xin yong ·gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“zi jun bie wo hou ,~~bu ke liang 。”③ren wei de dong luan 。《han shu ·wu wang bi chuan 》:“zhu hou jie you bei pan zhi yi ,~~ji yi 。”shi :①zhi wei ;zhi wu ;guan zhi ?!秡uo chuan ·zhuang gong shi si nian 》:“wu jie hu zhi shang da fu zhi shi 。”②zhi ye ?!秙hi ji ·fan li teng guan lie chuan 》:“wu yang hou fan kuai (kuài)zhe ,pei ren ye ,yi tu gou wei shi ?!?pei :jiang su pei xian 。)③shi qing 。《lun yu ·zi lu 》:“yan bu shun ze shi bu cheng ?!雹躡ian gu ;yi wai shi gu ?!秙hi ji ·ci ke lie chuan 》:“qin you jing ke zhi shi 。”su shi 《xu zhou shang huang di shu 》:“jin chen yu mo shi zhi shi ,lv yi dao zei wei yan ……bu ran ,shi zhi er tu zhi ,ze yi wan yi ?!?tu :mou 。)⑤shi hang ;cong shi ;zuo 。《lun yu ·yan yuan 》:“hui sui bu min ,qing shi si yu yi 。”⑥shi feng ;fu shi ?!秡uo chuan ·yin gong yuan nian 》:“yu yu da shu ,ju qing shi zhi ”⑦cong shi qiu xue 。《shi ji ·lao zi han fei lie chuan 》:“[fei ]yu li si ju shi xun qing ,si zi yi wei bu ru fei ?!雹鄉(xiāng)iang ci 。yong yu qi wu huo yi fu ,xiang dang yu “jian ”。bai ju yi 《zhang chang shi chi liang ye xian yan zeng zhu gong 》:“guan xian san liang shi ?!?/div> ji :(yi )gu ren zuo shi ping yi de qi ju ?!秙hi jing ·da ya ·gong liu 》:“bi yan bi ji ?!?bi :shi ,shi ren 。yan ,ji :yong ru dong ci 。zhi pu xi 、she ji 。)《meng zi ·gong sun chou xia 》:“yin ji er wo ?!県ou zhi fang zhi wu jian de xiao zhuo 。su shi 《yu zhong guo shu jiao shou 》:“ji yan han sheng wu ?!薄秎iao zhai zhi yi ·cu zhi 》:“l(fā)ian wai she xiang ji ?!?(er )jǐ[ji ji ]zhuang shi mei cheng de yang zi ?!秙hi jing ·bin feng ·lang ba 》:“chi xi ji ji ?!?/div> fan :①[dong ]lun liu ,geng ti ?!禸ei shi ·he re bi chuan 》:“qing an ling du bing yi mo ,~dai wang lai 。”②[liang ]hui ,ci 。liu yi qing 《shi shui xin yu ·wen xue 》:“(wang )bi zi wei ke zhu shu ~,jie yi zuo suo bu ji 。”③[ming ]gu dai dui xi bu ji xi na bu shao shu min zu de chen hu 。ye fan zhi shao shu min zu ?!秠ue jiang lou ji 》:“~bo jie shu er lai ting ?!?/div> qi ju :①qi pan 。han dan chun 《yi jing 》:“~~zong heng ge shi qi dao ,ge er bai ba shi jiu dao ,bai hei qi zi ge yi bai wu shi mei ?!雹趜hi xia qi de shi ?!秇ou han shu ·zhang heng chuan 》:“yi qiu yi ~~qu yu ,wang bao yi qing ou liu sheng ?!?/div> ju :①ju xian ;xian zhi 。fan ye 《hou han shu ·dou rong chuan 》:“dang jin xi zhou de shi ju pai ,ren bing li san ?!雹趜ha pian ?!秠uan dian zhang ·xing bu ·jin ju pian 》:“mo ji zhi tu jiu ge e dang ,ju pian qian wu ?!雹踧u ;wan qu ?!秙hi jing · xiao ya · zheng yue 》:“wei tian gai gao ,bu gan bu ju 。”④xia ai ;ju ni ?!秊in shu ·pan yue chuan 》:“wen mao er yi gui ,yi ju er ci ye ?!雹輏in 。chen shou 《san guo zhi ·wei shu ·wang can chuan 》zhu yin 《wei lve 》:“tu lu sui ju ,guan shou you xian ,yuan yan zhi huai ,liang bu ke sheng ?!雹辥in lin 。tao yuan ming 《gui yuan tian ju 》zhi wu :“l(fā)u wo xin shou jiu ,zhi ji qiao jin ju ?!雹遺hi shou ;gong zuo gang wei 。《zuo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“shi guan ,man ye ;li ju ,jian ye ?!雹鄎i pan 。ban gu 《yi zhi 》:“ju bi fang zheng ,xiang de ze ye ?!雹醧i ju 。xia qi shi de bu ju huo bu zi de xing shi ?!秙an guo zhi ·wei shu ·wang can chuan 》:“guan ren wei qi ,ju huai ,can wei fu zhi ?!雹鈈ao jin ;qi liang ?!秇ou han shu ·yuan shao chuan 》:“shao wai kuan ya you ju du ,you xi bu xing yu se ?!?11)yu le xing de ju hui 。shi wen ying 《xu xiang shan ye lu 》:“shu ren yan chu yu su yi jian fu shan ,chu shi ju jin shi ri ,yi jian sheng san ri ,wei yin ju 。”qing :①shen lu se 。liu yu xi 《lou shi ming 》:“cao se ru 簾qing ?!雹趌an se ?!秞un zi ·quan xue 》:“qing ,qu zhi yu lan er qing yu lan ?!雹踙ei se ?!秙hang shu ·yu gong 》:“jue tu qing li ?!雹躴ing se de dong xi ?!秇an shu ·cheng di ji 》:“qing lu ,min suo chang fu ?!雹輖ing zhou ,gu zhou ming 。xian qin wei jiu zhou zhi yi 。zai jin shan dong jing nei 。you :①gu shui ming 。zai hu bei sheng 。②dong zhi wu ti nei suo han de zhi fang wu zhi 。zhang hua 《bo wu zhi ·wu li 》:“wu di tai shi zhong ,wu ku huo ,ji you suo zhi ?!?huo :huo zai 。)③yong you tu ma 。cai xiang 《cha lu ·se 》:“cha se gui bai ,er bing cha duo yi zhen gao you ji mian ?!盵you you ]1. guang run de yang zi ?!秙hi ji ·song wei zi shi jia 》:“mai xiu jian jian xi ,he shu you you 。”(jian jian :yang hua tu sui de yang zi 。)2.liu dong de yang zi 。chang xing rong yun qi 、shui ?!秙hi ji ·si ma xiang ru lie chuan 》:“zi wo tian fu ,yun zhi you you 。”liu xiang 《jiu tan ·xi xian 》:“jiang 、xiang you you ,chang liu gu xi ?!?.he yue gong jin de yang zi ?!秎i ji ·yu zao 》:“ji yi san jue er you you yi tui 。”(yi li yin san jue er zhi 。)4.you ran zi de de yang zi 。yuan zhen 《yang cheng yi 》:“ren xin liang qi qi ,wo du le you you ?!?.zhong duo de yang zi ;an da de yang zi ?!秎ie nv chuan ·liu xia hui qi 》:“you you zhi min ,jiang xian yu hai ,wu neng yi hu ?!眂ui yu xi 《feng he sheng zhi song zhang shui xun bian 》:“he he huang wei zhen ,you you sheng ze pang ?!盵you ran ]1. xing qi de yang zi ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“tian you ran zuo yun ,pei ran xia yu ,ze miao bo ran xing zhi yi ?!?. zi ran er ran de 。su shi 《liu hou lun 》:“you ran er bu guai ?!?.shu huan zi ru de yang zi 。《kong zi jia yu ·wu yi 》:“you ran re jiang ke yue er zhong bu ke ji zhe ,ci ze jun zi ye ?!?.you xian de yang zi 。su shi 《ci yun da wang ding guo 》:“you ran du zhuo wo qing xu ?!?/div> nian :①shou cheng ;nian jing ?!秅u liang chuan ·huan gong san nian 》:“wu gu jie shou wei you nian ye ?!眘u shi 《xi yu ting ji 》:“yu mai yu qi shan zhi yang ,ji zhan wei you nian ?!雹趕hi er ge yue wei yi nian ?!秡huang zi ·qiu shui 》:“shang zhi shi ,ba nian qi han ?!雹踤ian ji ;nian sui ?!秙hi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“shi shi gu sheng nian er shi yu ,zui wei shao ?!雹躣i wang de nian hao 。gai nian jiao gai yuan ?!秙an guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“gai nian wei yan kang ?!?/div> shao :(yi )①shu liang shao 。yu “duo ”xiang dui ?!秡uo chuan ·ai gong er nian 》:“yang hu yue :‘wu che shao 。’”②que shao ;duan shao ;cha qian ?!秙hi ji ·ping yuan jun yu qing lie chuan 》:“jin shao yi ren ,yuan jun ji yi sui bei yuan er hang yi ?!雹踴iao ruo 。gu yi 《zhi an ce 》:“yu tian xia zhi zhi an ,mo re zhong jian zhu hou er shao ji li ?!雹躴ing shi ;kan qing ;xiao kan ?!秊in shu ·wang ji chuan 》:“(ji )hao yi yan shang wu ,chai (chái)lei yi ci shao zhi ?!?chai lei :tong bei 。)⑤bu duo shi ,biao shi shi jian duan zan 。《zhuang zi ·da sheng 》:“shao yan ,guo bai er fan ?!雹辠u ci 。biao shi cheng du jian 。xiang dang yu “shao wei ”。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“tai hou zhi se shao jie ?!?(er )shào ①nian you 。yu “l(fā)ao ”xiang dui 。he zhi zhang 《hui xiang ou shu er shou 》zhi yi :“shao xiao li jia lao da hui ,xiang yin mo gai bin mao cui (cuī)?!雹趕hao nian ren ?!秡uo chuan ·xi gong er shi ba nian 》:“shao chang you li ,ji ke yong ye ?!雹踦ai hang zui mo de ?!秙hi ji ·meng chang jun lie chuan 》:“tian ying zhe ,ji wei wang shao zi 。”yi :①ting zhi 。《xun zi ·quan xue 》:“xue bu ke yi yi ?!雹趙an bi 。《zhan guo ce ·ji ce er 》:“yan wei yi ,ji rang you zhi ?!?rang :ze bei 。)③ba mian ?!秎un yu ·gong ye chang 》:“(zi wen )san yi zhi ,mo yun (yùn)se 。”(yun :yuan hen 。)④ji zhi ;bing chu 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“ke yi yi da feng 。”(da feng :ma feng bing 。)⑤fu ci 。1. yi jing 。《shi ji ·meng tian lie chuan 》:“fu su yi si ?!?.sui hou ;xuan ji ?!秙hi ji ·xiang yu ben ji 》:“fei yi wei hou ,yi you sha zhi 。”3. tai ;guo fen ?!秙hi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“hao (hào)tian yi wei 。”(hao tian :tian 。)⑥tong “yi ”。jie ci 。he fang wei ci “l(fā)ai ”、“shang ”、“xia ”、“dong ”、“xi ”deng jie ge ,biao shi dui shi jian 、fan wei de xian zhi ?!秙an guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“zi cheng xiang yong yi xia jie jian ?!雹遹u qi ci 。yong fa tong “yi ”。yong yu gou mo ,biao shi que ding yu qi ?!秎ao zi 》di er zhang :“tian xia jie zhi mei zhi wei mei ,si e yi ?!?si e yi :jiu xian chu chou e le 。)bin :lian liang pang kao jin er duo de tou fa 。he zhi zhang 《hui xiang ou shu 》:“shao xiao li jia lao da hui ,xiang yin mo gai bin mao cui (cuī)?!?cui :shu la 。)bai :①bai se 。《xun zi ·rong ru 》:“mu bian bai hei mei e 。”(bian :bian bie 。)②chun jie ?!秇an fei zi ·shui yi 》:“song (sǒng)xin bai yi ?!?song :gong jing 。)③jiao jie ;ming liang 。bai ju yi 《pi pa hang 》:“wei jian jiang xin qiu yue bai 。”④zhang ming ;xian he ?!秞un zi ·tian lun 》:“l(fā)i yi bu jia yu guo jia ,ze gong ming bu bai ?!雹輇iao ming ;chen shu ?!秎v shi chun qiu ·shi jie 》:“wu jiang yi si bai zhi ?!雹辀ing gao ;bao gao 。liu zong yuan 《duan tai wei yi shi zhuang 》:“tai wei zi zhou yi zhuang bai fu ?!雹遲u ran ;ping bai de 。li bai 《yue nv ci 》wu shou zhi si :“xiang kan yue wei duo ,bai de duan gan chang 。”
|