| 釋義 |
“嘉禾甘露登歌薦,雲(yún)物煥祥經(jīng)?!痹?shī)句出處:《導(dǎo)引》;是宋朝詩(shī)人和峴的作品。 氣和玉燭,睿化著鴻明。緹管一陽(yáng)生。郊禋盛禮燔柴畢,旋軫鳳凰城。森羅儀衛(wèi)振華纓。載路溢歡聲?;蕡D大業(yè)超前古,垂象泰階平。歲時(shí)豐衍,九土樂升平。睹寰海澄清。道高堯舜垂衣治,日月並文明。嘉禾甘露登歌薦,雲(yún)物煥祥經(jīng)。兢兢惕惕持謙德,未許禪雲(yún)亭。
| 【註釋】: 嘉:①好;美好。《詩(shī)經(jīng)·豳風(fēng)·東山》:“其新孔嘉,其舊如之何?”(新:指新婚??祝汉?。舊:長(zhǎng)久。)②吉慶;吉祥?!稘h書·禮樂志》:“佻(zhào)正嘉吉弘以昌,休嘉砰隱溢四方?!?佻:通“肇”。始。弘:大。昌:昌盛。休:美。砰隱:形容聲音宏大。溢:充滿。)③贊美;嘉獎(jiǎng)?!稘h書·禮樂志》:“蓋嘉其敬意而不及其財(cái)賄,美其歡心而不流其聲音?!?財(cái)賄:財(cái)貨。流:放縱。)《論語(yǔ)·子張》:“嘉善而矜不能?!雹芟矏邸!肚f子·天道》:“苦死道,嘉孺子而哀婦人?!?/div> 嘉禾:茁壯的禾稻?!稘h書·公孫弘傳》:“甘露降,風(fēng)雨時(shí),~~興?!?/div> 禾:①古代指谷子。即粟,去皮後稱為小米。《詩(shī)經(jīng)·豳風(fēng)·七月》:“黍、稷、重穋,禾、麻、菽、麥?!雹诘咀?,通常指水稻。范成大《鐘山閣上望雨》:“粳禾未實(shí)秈(xiān)禾瘦?!?實(shí):結(jié)子。秈:水稻名。)③指禾苗;莊稼。李紳《憫農(nóng)》:“鋤禾日當(dāng)午,汗滴禾下土。”歐陽(yáng)修《讀徂徠集》:“孝悌勤蠶禾?!?悌:友愛。蠶:養(yǎng)蠶。)④通“和”。和;同?!秴问洗呵铩?必己》:“一上一下,以禾為量?!?/div> 甘:①味美?!俄n非子·外儲(chǔ)說右上》:“甘肥周於堂,卮酒豆肉集於宮?!?周:遍佈。豆:盛肉器。)②甜味。《荀子·榮辱》:“口辨酸咸甘苦?!雹勖篮?;動(dòng)聽。班固《西都賦》:“竹林果園,芳草甘木?!雹芮轭?yuàn);樂意。龔自珍《病梅館記》:“甘受詬厲。”張耒《夜坐》:“梧桐真不甘衰謝,數(shù)葉迎風(fēng)尚有聲?!?/div> 甘露:甜美的露水?!豆茏印ば】铩?“時(shí)雨~~不降,飄風(fēng)暴雨數(shù)臻,五谷不蕃,六畜不育?!?/div> 露:①露水?!对?shī)經(jīng)·召南·行露》:“畏行多露?!卑拙右住赌航鳌?“露似真珠月似弓?!币隇闈?rùn)澤?!稘h書·晁錯(cuò)傳》:“覆露萬(wàn)民?!雹诼短?;在屋外?!妒酚洝て綔?zhǔn)書》:“太倉(cāng)之粟,陳陳相因,充溢露積於外,至腐敗不可食。”(太倉(cāng):京都谷倉(cāng)。陳:指陳舊的谷物。因:積壓。)文天祥《指南錄後序》:“草行露宿,日與北騎相出沒於長(zhǎng)淮間?!雹埏@露;泄露?!墩摵狻?duì)作》:“文露而旨直。”《後漢書·蔡邕傳》:“事遂漏露?!雹軘摹!盾髯印じ粐?guó)》:“入其境,其田疇穢,都邑露。”⑤羸弱;疲憊。《左傳·昭公元年》:“於是乎節(jié)宣其氣,勿使有所壅閉湫底以露其體?!?湫底:閉塞不通。)《戰(zhàn)國(guó)策·秦策三》:“諸侯見齊之罷露,君臣之不親,舉兵而伐之。”⑥通“輅”。車子?!妒酚洝こ纻怼?“昔我先王熊繹,辟在荊山,蓽露藍(lán)蔞,以處草莽。”(辟:避。藍(lán)蔞:衣服破舊。)登:①升;由低處到高處?!盾髯印駥W(xué)》:“故不登高山,不知天之高也。”《徐霞客遊記·遊嵩山日記》:“凡登山以晴朗為佳?!雹谏?。嵇康《與山巨源絕交書》:“子文無欲卿相,而三登令尹?!?令尹:春秋時(shí)楚國(guó)最高官職。)③記載;刊登?!吨芏Y·秋官· 司民》:“掌登萬(wàn)民之?dāng)?shù),自生齒以上,皆書於版?!?生齒:指嬰兒。)④莊稼成熟?!睹献印る墓稀?“五谷不登?!雹萏ど?。杜甫《石壕吏》:“天明登前途,獨(dú)與老翁別?!雹薷痹~。立即;立刻。古樂府《古詩(shī)為焦仲卿妻作》:“登即相許和,便可作婚姻?!?許和:答應(yīng)。)歌:①唱歌;歌唱?!对?shī)經(jīng)·魏風(fēng)·園有桃》:“心之憂矣,我歌且謠。”②歌曲;歌謠以及能唱的詩(shī)。許渾《夜泊永樂有懷》:“吳娃齊唱采蓮歌。”③贊頌;歌詠。班固《兩都賦·序》:“故皋陶歌虞,奚斯頌魯?!?/div> 薦:①草席。②牧草。《左傳·襄公四年》:“戎狄薦居?!?薦居:逐牧草而居。)雲(yún):①同“雲(yún)2”。②說?!墩撜Z(yǔ)·子罕》:“牢曰:‘子雲(yún):吾不試,故藝?!?牢:人名。試:見用於朝廷。藝:多才藝。)③有?!盾髯?·法行》:“其雲(yún)益乎?”④代詞。如此?!妒酚洝ぜ赤嵙袀鳌?“汲、鄭亦雲(yún),悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當(dāng)時(shí)二人。)⑤助詞。1. 用於句首。《詩(shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·風(fēng)雨》:“既見君子,雲(yún)胡不喜?”2. 用於句中?!夺釢h書·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無所雲(yún)補(bǔ)?!?歿:死。補(bǔ):彌補(bǔ)。)⑥語(yǔ)氣詞。用於句末,表陳述語(yǔ)氣?!妒酚洝げ牧袀鳌?“餘登箕山,其上蓋有許由塚雲(yún)?!盵雲(yún)雲(yún)]通“蕓蕓”。眾多貌?!肚f子·在宥》:“萬(wàn)物雲(yún)雲(yún)?!?/div> 雲(yún)物:①風(fēng)景,景物。劉長(zhǎng)卿《送崔處士適越》:“山陰~~,此去又春風(fēng)?!雹谌张噪?yún)氣的顏色,古人憑以觀測(cè)吉兇水旱?!蹲髠鳌べ夜迥辍?“凡分、至、啟、閉,必書~~,為備故也?!?/div> 物:①雜毛牛?!对?shī)經(jīng)·小雅·無羊》:“三十維物,爾牲則具?!雹诳陀^存在的物體?!肚f子·天地》:“天地雖大,其化均也;萬(wàn)物雖多,其治一也?!雹厶刂肝锂a(chǎn)?!稌x書·顧榮傳》:“故國(guó)安物阜,以義成俗。”(阜:豐富。)④與“我”相對(duì)的物和人;眾人。《水經(jīng)註·洛水》:“既神遊自得,不與物之”。江淹《雜體詩(shī)·雜述》:“物我俱忘懷。”⑤指外界環(huán)境。范仲淹《嶽陽(yáng)樓記》:“不以物喜,不以己悲?!雹薇孀R(shí),察看?!吨芏Y·地官·艸人》:“則物其地,圖而授之?!盵物議]眾人的議論,多指非議?!赌鲜贰ぶx靈運(yùn)傳附謝幾卿》:“二人意相得……不屑物議?!?/div> 煥:①光亮;鮮明?!墩撜Z(yǔ)·泰伯》:“煥乎其有文章?!雹诜派涔獠?。尚用之《和韻》:“佳篇疾讀韻瑯瑯,真疑星鬥煥光芒?!标慀櫋堕L(zhǎng)恨歌傳》:“光彩煥發(fā),轉(zhuǎn)動(dòng)照人。”《杜陽(yáng)雜編》卷下:“光影煥爍,與真金無異?!?/div> 祥:①吉利;吉祥。《國(guó)語(yǔ)·周語(yǔ)中》:“棄親即狄,不祥;以怨報(bào)德,不仁?!?狄:我國(guó)古代北方的一個(gè)少數(shù)民族。)②兇吉的征兆。《左傳·僖公十六年》:“是何祥也?吉兇焉在?”③妖異。段成式《酉陽(yáng)雜俎·諾皋記下》:“忽見婦人數(shù)十,散在廳前,倏忽不見,如是累日……廳階前枯梨樹大合抱,意其為祥,因伐之?!雹茼槨!痘茨献印镎摗?“順於天地,祥於鬼神?!雹莨糯鷨始烂8改杆泪崾齻€(gè)月而祭,稱小祥;二十五個(gè)月而祭,稱大祥。大祥表示喪服期已滿?!抖Y經(jīng)·檀公上》:“孔子既祥,五日彈琴而不成聲?!雹尥ā霸敗薄T敿?xì)。《史記·太史公自序》:“嘗竊觀陰陽(yáng)之術(shù),大祥而眾忌諱?!?/div> 經(jīng):①織物的縱線叫“經(jīng)”?!段男牡颀垺で椴伞?“故情者,文之經(jīng);辭者,理之緯;經(jīng)正而後緯成,理定而後辭暢。”《論衡· 量知》:“恒女之手,紡績(jī)織經(jīng)?!?恒:常。)②南北向的道路為“經(jīng)”(東西向的為“緯”)。《周禮·考工記·匠人》:“國(guó)中九經(jīng)九緯。”③道路。張衡《東京賦》:“經(jīng)塗九軌,城隅九雉?!雹苤嗅t(yī)稱人體內(nèi)氣血運(yùn)行通路的主幹為“經(jīng)”。《莊子·養(yǎng)生主》:“技經(jīng)肯綮之未嘗,而況大軱乎!”(技:即“枝”,枝脈??萧靟ìng:筋骨結(jié)合之處。軱gù:大骨。)《史記·扁鵲倉(cāng)公列傳》:“教以上下經(jīng)脈五診?!雹菥哂械浞缎缘闹?。如:《十三經(jīng)》;佛經(jīng);《道德經(jīng)》?!妒酚洝と辶至袀鳌?“(兒寬)行常帶經(jīng),止息則誦習(xí)之?!庇种赣浭瞿骋皇挛?、技藝的專書。如:《水經(jīng)》;《茶經(jīng)》;《禽經(jīng)》。⑥古代圖書四部分類法中的第一部,即經(jīng)部,又稱甲部,專門收集《周易》、《尚書》、《詩(shī)經(jīng)》等儒傢經(jīng)典著作。⑦經(jīng)過;經(jīng)歷。《呂氏春秋·察今》:“先王之法,經(jīng)乎上世而來者也?!薄缎煜伎瓦[記·浙遊日記》:“婺(wù)水東南從永康經(jīng)郡之南門,而西北抵蘭溪,與衢江合?!雹喑>?。《史記·貨殖列傳》:“富無經(jīng)業(yè),則貨無常主。”⑨常道;常法?!蹲髠鳌る[公十一年》:“恕而行之,德之則也,禮之經(jīng)也?!薄秴问洗呵铩び惺肌?“天地合和,生之大經(jīng)也?!雹庵卫怼!盾髯印し鞘印?“不可以經(jīng)國(guó)定分。”《呂氏春秋·求人》:“終身無經(jīng)天下之色。”曹丕《典論·論文》:“蓋文章經(jīng)國(guó)之大業(yè),不朽之盛事。”(11)上吊;自縊?!墩撜Z(yǔ)· 憲問》:“自經(jīng)於溝瀆而莫之知也?!薄妒酚洝ぬ飭瘟袀鳌?“遂經(jīng)其頸於樹枝,自?shī)^絕脰而死?!薄稘h書·戾太子劉據(jù)傳》:“太子自度不得脫,即入室距戶自經(jīng)?!?距戶:閉門。)[經(jīng)紀(jì)]經(jīng)營(yíng)管理?!端螘ぶx弘微傳》:“弘微經(jīng)紀(jì)生業(yè),事若在公,一錢尺帛出入,皆有文簿?!?生業(yè):賴以生活的職業(yè)。)[經(jīng)營(yíng)]1. 治理?!对?shī)經(jīng)· 大雅· 江漢》:“經(jīng)營(yíng)四方,告成於王?!?. 指藝術(shù)構(gòu)思。杜甫《丹青引》:“詔謂將軍拂絹素,意匠慘淡經(jīng)營(yíng)中?!?意匠:構(gòu)思。慘淡:用盡心力。) “嘉禾甘露登歌薦,云物煥祥經(jīng)?!痹?shī)句出處:《導(dǎo)引》;是宋朝詩(shī)人和峴的作品。 氣和玉燭,?;櫭鳌>煿芤魂?yáng)生。郊禋盛禮燔柴畢,旋軫鳳凰城。森羅儀衛(wèi)振華纓。載路溢歡聲?;蕡D大業(yè)超前古,垂象泰階平。歲時(shí)豐衍,九土樂升平。睹寰海澄清。道高堯舜垂衣治,日月并文明。嘉禾甘露登歌薦,云物煥祥經(jīng)。兢兢惕惕持謙德,未許禪云亭。
| 【注釋】: 嘉:①好;美好。《詩(shī)經(jīng)·豳風(fēng)·東山》:“其新孔嘉,其舊如之何?”(新:指新婚。孔:很。舊:長(zhǎng)久。)②吉慶;吉祥?!稘h書·禮樂志》:“佻(zhào)正嘉吉弘以昌,休嘉砰隱溢四方?!?佻:通“肇”。始。弘:大。昌:昌盛。休:美。砰隱:形容聲音宏大。溢:充滿。)③贊美;嘉獎(jiǎng)。《漢書·禮樂志》:“蓋嘉其敬意而不及其財(cái)賄,美其歡心而不流其聲音。”(財(cái)賄:財(cái)貨。流:放縱。)《論語(yǔ)·子張》:“嘉善而矜不能?!雹芟矏?。《莊子·天道》:“苦死道,嘉孺子而哀婦人?!?/div> 嘉禾:茁壯的禾稻?!稘h書·公孫弘傳》:“甘露降,風(fēng)雨時(shí),~~興?!?/div> 禾:①古代指谷子。即粟,去皮后稱為小米?!对?shī)經(jīng)·豳風(fēng)·七月》:“黍、稷、重穋,禾、麻、菽、麥?!雹诘咀樱ǔV杆?。范成大《鐘山閣上望雨》:“粳禾未實(shí)秈(xiān)禾瘦?!?實(shí):結(jié)子。秈:水稻名。)③指禾苗;莊稼。李紳《憫農(nóng)》:“鋤禾日當(dāng)午,汗滴禾下土。”歐陽(yáng)修《讀徂徠集》:“孝悌勤蠶禾。”(悌:友愛。蠶:養(yǎng)蠶。)④通“和”。和;同?!秴问洗呵铩?必己》:“一上一下,以禾為量?!?/div> 甘:①味美。《韓非子·外儲(chǔ)說右上》:“甘肥周于堂,卮酒豆肉集于宮?!?周:遍布。豆:盛肉器。)②甜味?!盾髯印s辱》:“口辨酸咸甘苦?!雹勖篮?;動(dòng)聽。班固《西都賦》:“竹林果園,芳草甘木?!雹芮樵?;樂意。龔自珍《病梅館記》:“甘受詬厲?!睆堮纭兑棺?“梧桐真不甘衰謝,數(shù)葉迎風(fēng)尚有聲?!?/div> 甘露:甜美的露水?!豆茏印ば】铩?“時(shí)雨~~不降,飄風(fēng)暴雨數(shù)臻,五谷不蕃,六畜不育?!?/div> 露:①露水?!对?shī)經(jīng)·召南·行露》:“畏行多露?!卑拙右住赌航鳌?“露似真珠月似弓?!币隇闈?rùn)澤。《漢書·晁錯(cuò)傳》:“覆露萬(wàn)民?!雹诼短?;在屋外?!妒酚洝て綔?zhǔn)書》:“太倉(cāng)之粟,陳陳相因,充溢露積于外,至腐敗不可食?!?太倉(cāng):京都谷倉(cāng)。陳:指陳舊的谷物。因:積壓。)文天祥《指南錄后序》:“草行露宿,日與北騎相出沒于長(zhǎng)淮間?!雹埏@露;泄露。《論衡·對(duì)作》:“文露而旨直。”《后漢書·蔡邕傳》:“事遂漏露。”④敗壞。《荀子·富國(guó)》:“入其境,其田疇穢,都邑露?!雹葙?;疲憊?!蹲髠鳌ふ压辍?“于是乎節(jié)宣其氣,勿使有所壅閉湫底以露其體。”(湫底:閉塞不通。)《戰(zhàn)國(guó)策·秦策三》:“諸侯見齊之罷露,君臣之不親,舉兵而伐之?!雹尥ā拜`”。車子。《史記·楚世家》:“昔我先王熊繹,辟在荊山,蓽露藍(lán)蔞,以處草莽?!?辟:避。藍(lán)蔞:衣服破舊。)登:①升;由低處到高處?!盾髯印駥W(xué)》:“故不登高山,不知天之高也?!薄缎煜伎陀斡洝び吾陨饺沼洝?“凡登山以晴朗為佳?!雹谏?。嵇康《與山巨源絕交書》:“子文無欲卿相,而三登令尹?!?令尹:春秋時(shí)楚國(guó)最高官職。)③記載;刊登?!吨芏Y·秋官· 司民》:“掌登萬(wàn)民之?dāng)?shù),自生齒以上,皆書于版。”(生齒:指嬰兒。)④莊稼成熟?!睹献印る墓稀?“五谷不登?!雹萏ど稀6鸥Α妒纠簟?“天明登前途,獨(dú)與老翁別?!雹薷痹~。立即;立刻。古樂府《古詩(shī)為焦仲卿妻作》:“登即相許和,便可作婚姻?!?許和:答應(yīng)。)歌:①唱歌;歌唱。《詩(shī)經(jīng)·魏風(fēng)·園有桃》:“心之憂矣,我歌且謠。”②歌曲;歌謠以及能唱的詩(shī)。許渾《夜泊永樂有懷》:“吳娃齊唱采蓮歌?!雹圪濏?;歌詠。班固《兩都賦·序》:“故皋陶歌虞,奚斯頌魯。”薦:①草席。②牧草。《左傳·襄公四年》:“戎狄薦居?!?薦居:逐牧草而居。)云:①同“云2”。②說?!墩撜Z(yǔ)·子罕》:“牢曰:‘子云:吾不試,故藝?!?牢:人名。試:見用于朝廷。藝:多才藝。)③有?!盾髯?·法行》:“其云益乎?”④代詞。如此?!妒酚洝ぜ赤嵙袀鳌?“汲、鄭亦云,悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當(dāng)時(shí)二人。)⑤助詞。1. 用于句首。《詩(shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·風(fēng)雨》:“既見君子,云胡不喜?”2. 用于句中?!逗鬂h書·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無所云補(bǔ)?!?歿:死。補(bǔ):彌補(bǔ)。)⑥語(yǔ)氣詞。用于句末,表陳述語(yǔ)氣?!妒酚洝げ牧袀鳌?“余登箕山,其上蓋有許由冢云。”[云云]通“蕓蕓”。眾多貌。《莊子·在宥》:“萬(wàn)物云云。”云物:①風(fēng)景,景物。劉長(zhǎng)卿《送崔處士適越》:“山陰~~,此去又春風(fēng)?!雹谌张栽茪獾念伾?,古人憑以觀測(cè)吉兇水旱?!蹲髠鳌べ夜迥辍?“凡分、至、啟、閉,必書~~,為備故也?!?/div> 物:①雜毛牛。《詩(shī)經(jīng)·小雅·無羊》:“三十維物,爾牲則具?!雹诳陀^存在的物體?!肚f子·天地》:“天地雖大,其化均也;萬(wàn)物雖多,其治一也?!雹厶刂肝锂a(chǎn)?!稌x書·顧榮傳》:“故國(guó)安物阜,以義成俗。”(阜:豐富。)④與“我”相對(duì)的物和人;眾人?!端?jīng)注·洛水》:“既神游自得,不與物之”。江淹《雜體詩(shī)·雜述》:“物我俱忘懷?!雹葜竿饨绛h(huán)境。范仲淹《岳陽(yáng)樓記》:“不以物喜,不以己悲?!雹薇孀R(shí),察看?!吨芏Y·地官·艸人》:“則物其地,圖而授之?!盵物議]眾人的議論,多指非議?!赌鲜贰ぶx靈運(yùn)傳附謝幾卿》:“二人意相得……不屑物議。”煥:①光亮;鮮明?!墩撜Z(yǔ)·泰伯》:“煥乎其有文章?!雹诜派涔獠省I杏弥逗晚崱?“佳篇疾讀韻瑯瑯,真疑星斗煥光芒?!标慀櫋堕L(zhǎng)恨歌傳》:“光彩煥發(fā),轉(zhuǎn)動(dòng)照人。”《杜陽(yáng)雜編》卷下:“光影煥爍,與真金無異?!?/div> 祥:①吉利;吉祥?!秶?guó)語(yǔ)·周語(yǔ)中》:“棄親即狄,不祥;以怨報(bào)德,不仁。”(狄:我國(guó)古代北方的一個(gè)少數(shù)民族。)②兇吉的征兆。《左傳·僖公十六年》:“是何祥也?吉兇焉在?”③妖異。段成式《酉陽(yáng)雜俎·諾皋記下》:“忽見婦人數(shù)十,散在廳前,倏忽不見,如是累日……廳階前枯梨樹大合抱,意其為祥,因伐之。”④順?!痘茨献印镎摗?“順于天地,祥于鬼神?!雹莨糯鷨始烂?。父母死后十三個(gè)月而祭,稱小祥;二十五個(gè)月而祭,稱大祥。大祥表示喪服期已滿。《禮經(jīng)·檀公上》:“孔子既祥,五日彈琴而不成聲?!雹尥ā霸敗?。詳細(xì)。《史記·太史公自序》:“嘗竊觀陰陽(yáng)之術(shù),大祥而眾忌諱?!?/div> 經(jīng):①織物的縱線叫“經(jīng)”。《文心雕龍·情采》:“故情者,文之經(jīng);辭者,理之緯;經(jīng)正而后緯成,理定而后辭暢?!薄墩摵狻?量知》:“恒女之手,紡績(jī)織經(jīng)?!?恒:常。)②南北向的道路為“經(jīng)”(東西向的為“緯”)?!吨芏Y·考工記·匠人》:“國(guó)中九經(jīng)九緯?!雹鄣缆贰埡狻稏|京賦》:“經(jīng)涂九軌,城隅九雉?!雹苤嗅t(yī)稱人體內(nèi)氣血運(yùn)行通路的主干為“經(jīng)”?!肚f子·養(yǎng)生主》:“技經(jīng)肯綮之未嘗,而況大軱乎!”(技:即“枝”,枝脈??萧靟ìng:筋骨結(jié)合之處。軱gù:大骨。)《史記·扁鵲倉(cāng)公列傳》:“教以上下經(jīng)脈五診?!雹菥哂械浞缎缘闹鳌H纾骸妒?jīng)》;佛經(jīng);《道德經(jīng)》?!妒酚洝と辶至袀鳌?“(兒寬)行常帶經(jīng),止息則誦習(xí)之。”又指記述某一事物、技藝的專書。如:《水經(jīng)》;《茶經(jīng)》;《禽經(jīng)》。⑥古代圖書四部分類法中的第一部,即經(jīng)部,又稱甲部,專門收集《周易》、《尚書》、《詩(shī)經(jīng)》等儒家經(jīng)典著作。⑦經(jīng)過;經(jīng)歷?!秴问洗呵铩げ旖瘛?“先王之法,經(jīng)乎上世而來者也?!薄缎煜伎陀斡洝ふ阌稳沼洝?“婺(wù)水東南從永康經(jīng)郡之南門,而西北抵蘭溪,與衢江合?!雹喑>谩!妒酚洝へ浿沉袀鳌?“富無經(jīng)業(yè),則貨無常主?!雹岢5?;常法?!蹲髠鳌る[公十一年》:“恕而行之,德之則也,禮之經(jīng)也。”《呂氏春秋·有始》:“天地合和,生之大經(jīng)也。”⑩治理?!盾髯印し鞘印?“不可以經(jīng)國(guó)定分?!薄秴问洗呵铩で笕恕?“終身無經(jīng)天下之色。”曹丕《典論·論文》:“蓋文章經(jīng)國(guó)之大業(yè),不朽之盛事?!?11)上吊;自縊?!墩撜Z(yǔ)· 憲問》:“自經(jīng)于溝瀆而莫之知也。”《史記·田單列傳》:“遂經(jīng)其頸于樹枝,自?shī)^絕脰而死?!薄稘h書·戾太子劉據(jù)傳》:“太子自度不得脫,即入室距戶自經(jīng)?!?距戶:閉門。)[經(jīng)紀(jì)]經(jīng)營(yíng)管理?!端螘ぶx弘微傳》:“弘微經(jīng)紀(jì)生業(yè),事若在公,一錢尺帛出入,皆有文簿?!?生業(yè):賴以生活的職業(yè)。)[經(jīng)營(yíng)]1. 治理。《詩(shī)經(jīng)· 大雅· 江漢》:“經(jīng)營(yíng)四方,告成于王?!?. 指藝術(shù)構(gòu)思。杜甫《丹青引》:“詔謂將軍拂絹素,意匠慘淡經(jīng)營(yíng)中?!?意匠:構(gòu)思。慘淡:用盡心力。) “jia he gan lou deng ge jian ,yun wu huan xiang jing ?!眘hi gou chu chu :《dao yin 》;shi song chao shi ren he xian de zuo pin 。 qi he yu zhu ,rui hua zhe hong ming 。ti guan yi yang sheng 。jiao yin cheng li fan chai bi ,xuan zhen feng huang cheng 。sen luo yi wei zhen hua ying 。zai lu yi huan sheng 。huang tu da ye chao qian gu ,chui xiang tai jie ping 。sui shi feng yan ,jiu tu le sheng ping 。du huan hai cheng qing 。dao gao yao shun chui yi zhi ,ri yue bing wen ming 。jia he gan lou deng ge jian ,yun wu huan xiang jing 。jing jing ti ti chi qian de ,wei hu chan yun ting 。
| 【zhu shi 】: jia :①hao ;mei hao ?!秙hi jing ·bin feng ·dong shan 》:“ji xin kong jia ,ji jiu ru zhi he ?”(xin :zhi xin hun 。kong :hen 。jiu :chang jiu 。)②ji qing ;ji xiang 。《han shu ·li le zhi 》:“tiao (zhào)zheng jia ji hong yi chang ,xiu jia peng yin yi si fang 。”(tiao :tong “zhao ”。shi 。hong :da 。chang :chang cheng 。xiu :mei 。peng yin :xing rong sheng yin hong da 。yi :chong man 。)③zan mei ;jia jiang ?!秇an shu ·li le zhi 》:“gai jia ji jing yi er bu ji ji cai hui ,mei ji huan xin er bu liu ji sheng yin 。”(cai hui :cai huo 。liu :fang zong 。)《lun yu ·zi zhang 》:“jia shan er jin bu neng ?!雹躼i ai ?!秡huang zi ·tian dao 》:“ku si dao ,jia ru zi er ai fu ren ?!?/div> jia he :zhuo zhuang de he dao ?!秇an shu ·gong sun hong chuan 》:“gan lou jiang ,feng yu shi ,~~xing ?!?/div> he :①gu dai zhi gu zi 。ji su ,qu pi hou chen wei xiao mi ?!秙hi jing ·bin feng ·qi yue 》:“shu 、ji 、chong jiu ,he 、ma 、shu 、mai 。”②dao zi ,tong chang zhi shui dao 。fan cheng da 《zhong shan ge shang wang yu 》:“jing he wei shi xian (xiān)he shou ?!?shi :jie zi 。xian :shui dao ming 。)③zhi he miao ;zhuang jia 。li shen 《min nong 》:“chu he ri dang wu ,han di he xia tu ?!眔u yang xiu 《dou cu lai ji 》:“xiao ti qin can he ?!?ti :you ai 。can :yang can 。)④tong “he ”。he ;tong 。《lv shi chun qiu · bi ji 》:“yi shang yi xia ,yi he wei liang ?!?/div> gan :①wei mei ?!秇an fei zi ·wai chu shui you shang 》:“gan fei zhou yu tang ,zhi jiu dou rou ji yu gong ?!?zhou :bian bu 。dou :cheng rou qi 。)②tian wei ?!秞un zi ·rong ru 》:“kou bian suan xian gan ku ?!雹踡ei hao ;dong ting 。ban gu 《xi dou fu 》:“zhu lin guo yuan ,fang cao gan mu ?!雹躴ing yuan ;le yi 。gong zi zhen 《bing mei guan ji 》:“gan shou gou li 。”zhang lei 《ye zuo 》:“wu tong zhen bu gan cui xie ,shu xie ying feng shang you sheng ?!?/div> gan lou :tian mei de lou shui ?!秅uan zi ·xiao kuang 》:“shi yu ~~bu jiang ,piao feng bao yu shu zhen ,wu gu bu fan ,liu chu bu yo ?!?/div> lou :①lou shui 。《shi jing ·shao na ·hang lou 》:“wei hang duo lou ?!眀ai ju yi 《mu jiang yin 》:“l(fā)ou shi zhen zhu yue shi gong 。”yin shen wei run ze ?!秇an shu ·chao cuo chuan 》:“fu lou mo min ?!雹趌ou tian ;zai wu wai ?!秙hi ji ·ping zhun shu 》:“tai cang zhi su ,chen chen xiang yin ,chong yi lou ji yu wai ,zhi fu bai bu ke shi ?!?tai cang :jing dou gu cang 。chen :zhi chen jiu de gu wu 。yin :ji ya 。)wen tian xiang 《zhi na lu hou xu 》:“cao hang lou su ,ri yu bei ji xiang chu mei yu chang huai jian ?!雹踴ian lou ;xie lou 。《lun heng ·dui zuo 》:“wen lou er zhi zhi 。”《hou han shu ·cai yong chuan 》:“shi sui lou lou ?!雹躡ai huai ?!秞un zi ·fu guo 》:“ru ji jing ,ji tian chou hui ,dou yi lou ?!雹輑ei ruo ;pi bei ?!秡uo chuan ·zhao gong yuan nian 》:“yu shi hu jie xuan ji qi ,wu shi you suo yong bi jiao de yi lou ji ti ?!?jiao de :bi sai bu tong 。)《zhan guo ce ·qin ce san 》:“zhu hou jian ji zhi ba lou ,jun chen zhi bu qin ,ju bing er fa zhi 。”⑥tong “l(fā)u ”。che zi ?!秙hi ji ·chu shi jia 》:“xi wo xian wang xiong yi ,bi zai jing shan ,bi lou lan lou ,yi chu cao mang ?!?bi :bi 。lan lou :yi fu po jiu 。)deng :①sheng ;you di chu dao gao chu 。《xun zi ·quan xue 》:“gu bu deng gao shan ,bu zhi tian zhi gao ye 。”《xu xia ke you ji ·you song shan ri ji 》:“fan deng shan yi qing lang wei jia ?!雹趕heng ren 。ji kang 《yu shan ju yuan jue jiao shu 》:“zi wen mo yu qing xiang ,er san deng ling yin ?!?ling yin :chun qiu shi chu guo zui gao guan zhi 。)③ji zai ;kan deng ?!秡hou li ·qiu guan · si min 》:“zhang deng mo min zhi shu ,zi sheng chi yi shang ,jie shu yu ban ?!?sheng chi :zhi ying er 。)④zhuang jia cheng shou 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“wu gu bu deng ?!雹輙a shang 。du fu 《dan hao li 》:“tian ming deng qian tu ,du yu lao weng bie ?!雹辠u ci 。li ji ;li ke 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“deng ji xiang hu he ,bian ke zuo hun yin ?!?hu he :da ying 。)ge :①chang ge ;ge chang 。《shi jing ·wei feng ·yuan you tao 》:“xin zhi you yi ,wo ge ju yao 。”②ge qu ;ge yao yi ji neng chang de shi 。hu hun 《ye bo yong le you huai 》:“wu wa ji chang cai lian ge 。”③zan song ;ge yong 。ban gu 《liang dou fu ·xu 》:“gu gao tao ge yu ,xi si song lu ?!?/div> jian :①cao xi 。②mu cao ?!秡uo chuan ·xiang gong si nian 》:“rong di jian ju ?!?jian ju :zhu mu cao er ju 。)yun :①tong “yun 2”。②shui ?!秎un yu ·zi han 》:“l(fā)ao yue :‘zi yun :wu bu shi ,gu yi ?!?lao :ren ming 。shi :jian yong yu chao ting 。yi :duo cai yi 。)③you ?!秞un zi ·fa hang 》:“ji yun yi hu ?”④dai ci 。ru ci ?!秙hi ji ·ji zheng lie chuan 》:“ji 、zheng yi yun ,bei fu !”(ji 、zheng :zhi ji an 、zheng dang shi er ren 。)⑤zhu ci 。1. yong yu gou shou ?!秙hi jing ·zheng feng ·feng yu 》:“ji jian jun zi ,yun hu bu xi ?”2. yong yu gou zhong ?!秇ou han shu ·chen gui chuan 》:“sui mo (mò)qu ti ,mo suo yun bu ?!?mo :si 。bu :mi bu 。)⑥yu qi ci 。yong yu gou mo ,biao chen shu yu qi 。《shi ji ·bai yi lie chuan 》:“yu deng ji shan ,ji shang gai you hu you zhong yun ?!盵yun yun ]tong “yun yun ”。zhong duo mao ?!秡huang zi ·zai you 》:“mo wu yun yun ?!?/div> yun wu :①feng jing ,jing wu 。liu chang qing 《song cui chu shi kuo yue 》:“shan yin ~~,ci qu you chun feng 。”②ri pang yun qi de yan se ,gu ren ping yi guan ce ji xiong shui han 。《zuo chuan ·xi gong wu nian 》:“fan fen 、zhi 、qi 、bi ,bi shu ~~,wei bei gu ye ?!?/div> wu :①za mao niu ?!秙hi jing ·xiao ya ·mo yang 》:“san shi wei wu ,er sheng ze ju 。”②ke guan cun zai de wu ti 。《zhuang zi ·tian de 》:“tian de sui da ,ji hua jun ye ;mo wu sui duo ,ji zhi yi ye 。”③te zhi wu chan ?!秊in shu ·gu rong chuan 》:“gu guo an wu fu ,yi yi cheng su ?!?fu :feng fu 。)④yu “wo ”xiang dui de wu he ren ;zhong ren ?!秙hui jing zhu ·luo shui 》:“ji shen you zi de ,bu yu wu zhi ”。jiang yan 《za ti shi ·za shu 》:“wu wo ju wang huai ?!雹輟hi wai jie huan jing 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“bu yi wu xi ,bu yi ji bei ?!雹辀ian shi ,cha kan ?!秡hou li ·de guan ·艸ren 》:“ze wu ji de ,tu er shou zhi ?!盵wu yi ]zhong ren de yi lun ,duo zhi fei yi ?!秐a shi ·xie ling yun chuan fu xie ji qing 》:“er ren yi xiang de ……bu xie wu yi ?!?/div> huan :①guang liang ;xian ming ?!秎un yu ·tai bai 》:“huan hu ji you wen zhang 。”②fang she guang cai 。shang yong zhi 《he yun 》:“jia pian ji dou yun lang lang ,zhen yi xing dou huan guang mang ?!眂hen hong 《chang hen ge chuan 》:“guang cai huan fa ,zhuai dong zhao ren 。”《du yang za bian 》juan xia :“guang ying huan shuo ,yu zhen jin mo yi 。”xiang :①ji li ;ji xiang 。《guo yu ·zhou yu zhong 》:“qi qin ji di ,bu xiang ;yi yuan bao de ,bu ren 。”(di :wo guo gu dai bei fang de yi ge shao shu min zu 。)②xiong ji de zheng zhao ?!秡uo chuan ·xi gong shi liu nian 》:“shi he xiang ye ?ji xiong yan zai ?”③yao yi 。duan cheng shi 《you yang za zu ·nuo gao ji xia 》:“hu jian fu ren shu shi ,san zai ting qian ,shu hu bu jian ,ru shi lei ri ……ting jie qian ku li shu da ge bao ,yi ji wei xiang ,yin fa zhi ?!雹躶hun 。《huai na zi ·氾lun 》:“shun yu tian de ,xiang yu gui shen ?!雹輌u dai sang ji ming 。fu mu si hou shi san ge yue er ji ,chen xiao xiang ;er shi wu ge yue er ji ,chen da xiang 。da xiang biao shi sang fu ji yi man 。《li jing ·tan gong shang 》:“kong zi ji xiang ,wu ri dan qin er bu cheng sheng ?!雹辴ong “xiang ”。xiang xi ?!秙hi ji ·tai shi gong zi xu 》:“chang qie guan yin yang zhi shu ,da xiang er zhong ji hui 。”jing :①zhi wu de zong xian jiao “jing ”?!秝en xin diao long ·qing cai 》:“gu qing zhe ,wen zhi jing ;ci zhe ,li zhi wei ;jing zheng er hou wei cheng ,li ding er hou ci chang ?!薄秎un heng · liang zhi 》:“heng nv zhi shou ,fang ji zhi jing ?!?heng :chang 。)②na bei xiang de dao lu wei “jing ”(dong xi xiang de wei “wei ”)?!秡hou li ·kao gong ji ·jiang ren 》:“guo zhong jiu jing jiu wei 。”③dao lu 。zhang heng 《dong jing fu 》:“jing tu jiu gui ,cheng yu jiu zhi ?!雹躾hong yi chen ren ti nei qi xie yun hang tong lu de zhu gan wei “jing ”?!秡huang zi ·yang sheng zhu 》:“ji jing ken qi zhi wei chang ,er kuang da gu hu !”(ji :ji “zhi ”,zhi mai 。ken qi qìng:jin gu jie ge zhi chu 。gu gù:da gu 。)《shi ji ·bian que cang gong lie chuan 》:“jiao yi shang xia jing mai wu zhen ?!雹輏u you dian fan xing de zhe zuo 。ru :《shi san jing 》;fo jing ;《dao de jing 》?!秙hi ji ·ru lin lie chuan 》:“(er kuan )hang chang dai jing ,zhi xi ze song xi zhi ?!眣ou zhi ji shu mou yi shi wu 、ji yi de zhuan shu 。ru :《shui jing 》;《cha jing 》;《qin jing 》。⑥gu dai tu shu si bu fen lei fa zhong de di yi bu ,ji jing bu ,you chen jia bu ,zhuan men shou ji 《zhou yi 》、《shang shu 》、《shi jing 》deng ru jia jing dian zhe zuo 。⑦jing guo ;jing li ?!秎v shi chun qiu ·cha jin 》:“xian wang zhi fa ,jing hu shang shi er lai zhe ye ?!薄秞u xia ke you ji ·zhe you ri ji 》:“wu (wù)shui dong na cong yong kang jing jun zhi na men ,er xi bei di lan xi ,yu qu jiang ge ?!雹郼hang jiu 。《shi ji ·huo shi lie chuan 》:“fu mo jing ye ,ze huo mo chang zhu 。”⑨chang dao ;chang fa ?!秡uo chuan ·yin gong shi yi nian 》:“shu er hang zhi ,de zhi ze ye ,li zhi jing ye ?!薄秎v shi chun qiu ·you shi 》:“tian de ge he ,sheng zhi da jing ye ?!雹鈠hi li ?!秞un zi ·fei shi er zi 》:“bu ke yi jing guo ding fen ?!薄秎v shi chun qiu ·qiu ren 》:“zhong shen mo jing tian xia zhi se 。”cao pi 《dian lun ·lun wen 》:“gai wen zhang jing guo zhi da ye ,bu xiu zhi cheng shi ?!?11)shang diao ;zi yi ?!秎un yu · xian wen 》:“zi jing yu gou du er mo zhi zhi ye ?!薄秙hi ji ·tian chan lie chuan 》:“sui jing ji geng yu shu zhi ,zi fen jue dou er si ?!薄秇an shu ·li tai zi liu ju chuan 》:“tai zi zi du bu de tuo ,ji ru shi ju hu zi jing ?!?ju hu :bi men 。)[jing ji ]jing ying guan li ?!秙ong shu ·xie hong wei chuan 》:“hong wei jing ji sheng ye ,shi re zai gong ,yi qian che bo chu ru ,jie you wen bu ?!?sheng ye :lai yi sheng huo de zhi ye 。)[jing ying ]1. zhi li ?!秙hi jing · da ya · jiang han 》:“jing ying si fang ,gao cheng yu wang ?!?. zhi yi shu gou sai 。du fu 《dan qing yin 》:“zhao wei jiang jun bi juan su ,yi jiang can dan jing ying zhong ?!?yi jiang :gou sai 。can dan :yong jin xin li 。)
|