| 釋義 |
“回首西風(fēng)過雁,料君為我興思?!痹娋涑鎏帲骸赌咎m花慢》;是宋朝詩人李曾伯的作品。 漸吾鄉(xiāng)秋近,正蓴美、更鱸肥。顧安得相從,征帆銜尾,飛蓋追隨。南中眼前事勢,正相持、邊腹一枰棋。將謂燈明月暗,笑談共和韓詩。誰知。催上王畿。無計可,挽留之。想翠微深處,倚樓日望,天際人歸。中流江濤袞袞,藉烝徒、共楫屬之誰。回首西風(fēng)過雁,料君為我興思。
| 【註釋】: 回:①旋轉(zhuǎn);曲折環(huán)繞?!蹲髠鳌は骞四辍?“右回梅山,侵鄭東北?!睔W陽修《醉翁亭記》:“峰回路轉(zhuǎn)?!币隇榈艮D(zhuǎn)方向,掉頭。屈原《離騷》:“回朕車以復(fù)路兮,及行迷之未遠(yuǎn)?!薄缎绿茣埿貍鳌?“張公論事,有回天之力,可謂仁人之言哉。”引申為改變?!妒勒f新語·雅量》:“王夷甫與裴景聲志好不同,景聲惡,欲取之,卒不能回?!雹诜祷兀换謴?fù)原狀。賀知章《回鄉(xiāng)偶書》:“少小離傢老大回?!薄遏d離子·九難》:“靈藥千名,神農(nóng)所嘗,起死回生,旋陰斡陽。”引申為回復(fù)。《夢溪筆談· 人事二》:“有一縣令使人,獨不肯去,須責(zé)回書?!雹鄄徽?;邪僻?!对娊?jīng)·小雅·鼓鐘》:“淑人君子,其德不回?!薄墩摵狻ぷ兲摗?“若德回亂,民將流亡?!庇譃槠剑蛔o(hù)?!秶Z·晉語八》:“且秦楚匹也,若之何其回於富也?!雹鼙茏?;忌諱?!缎滦颉るs事一》:“外舉不避仇讎,內(nèi)舉不回親戚。”《後漢書·左雄傳》:“(左雄)奏案貪猾二千石,無所回忌?!雹萘吭~。晏幾道《鷓鴣天》:“幾回魂夢與君同?!?/div> 首:①頭;腦袋。《楚辭 · 九歌·國殤》:“帶長劍兮挾秦弓,首身離兮心不懲?!?挾:夾在腋下。秦弓:秦地出產(chǎn)良弓。懲:戒止;警戒。)《左傳·襄公十四年》:“唯餘馬首是瞻?!雹谑最I(lǐng);統(tǒng)帥者?!吨芤住で浴?“見群龍無首,吉。”③開始;首先?!独献印返诙苏拢骸胺蚨Y者,忠信之薄而亂之首?!薄妒酚洝り惿媸纻怼?“陳勝雖已死,其所置遣侯王將相竟亡秦,由涉首事也?!?竟:終於。事:起義。)④第一?!稘h書·匡衡傳》:“孔子著之《孝經(jīng)》首章,蓋至德之本也。”⑤要領(lǐng)?!俄n非子·心度》:“刑勝而民靜,賞繁而奸生。故治民者,刑勝,治之首也;賞繁,亂之本也。”(勝:盡。)⑥伏首認(rèn)罪或揭發(fā)?!稘h書· 文三王傳》:“置辭驕嫚,不首主令?!雹呦?;朝著。司馬遷《報任安書》:“然陵一呼勞軍……北首爭死敵?!?死敵:殺敵。)⑧量詞。用於詩、文、歌曲等?!端螘ぶx莊傳》:“所著文章四百餘首,行於世?!?/div> 西:①鳥類止息?!抖鼗颓釉~集·西江月》:“棹歌驚起亂西禽,女伴各歸南浦?!雹诜轿幻章涮?,與“東”相對?!蹲髠鳌べ夜哪辍?“東至於海,西至於河?!雹鄹痹~。向西;往西。王維《送元二使安西》:“勸君更盡一杯酒,西出陽關(guān)無故人?!?/div> 風(fēng):(一)①空氣流通的現(xiàn)象?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·北風(fēng)》:“北風(fēng)其涼。”②吹風(fēng);讓風(fēng)吹?!睹献印す珜O醜下》:“有寒疾,不可以風(fēng)?!雹郾扔骺焖偃顼L(fēng)?!顿Y治通鑒·晉成帝咸和五年》:“俟足下軍到,風(fēng)發(fā)相赴?!雹軞鈩荩粍蓊^?!稌x書·劉毅傳》:“好臧否人物,王公貴人望風(fēng)憚之。”⑤教化;教育。《周書·齊煬王憲傳》:“宣風(fēng)導(dǎo)禮?!雹揎L(fēng)氣;風(fēng)俗。柳宗元《捕蛇者說》:“故為之說,以俟夫觀人風(fēng)者得焉?!标戇[《遊山西村》:“衣冠簡樸古風(fēng)存?!雹呔跋螅痪吧?。楊萬裡《曉出凈慈寺送林子方二首》之一:“畢竟西湖六月中,風(fēng)光不與四時同。”⑧風(fēng)度;風(fēng)格。杜甫《詠懷古跡五首》:“搖落深知宋玉悲,風(fēng)流儒雅亦吾師。”⑨歌謠;民歌。《左傳·襄公十八年》:“吾驟歌北風(fēng),又歌南風(fēng)?!?驟:屢次。)⑩走失;散失?!渡袝べM誓》:“馬牛其風(fēng)?!?11)病名?!度龂尽の簳ね豸觽鳌吩]引《典略》:“太祖先苦頭風(fēng),是日疾發(fā)臥?!?12)諷誦。嚴(yán)羽《滄浪詩話·詩辯》:“先須讀《楚辭》,朝夕諷詠,以為之本。” (二)fěng 通“諷(fěng)”。用含蓄的話暗示或勸誡?!稘h書·趙廣漢傳》:“廣漢聞之,先風(fēng)告(杜)建不改,於是收案致法?!?收案:收審。)[風(fēng)騷]《詩經(jīng)》的《國風(fēng)》和《楚辭》的《離騷》的合稱。《宋書·謝靈運傳論》:“莫不同祖風(fēng)騷?!?祖:效法。)也泛指詩文。高適《同崔員外綦毋拾遺九日宴京兆府李士曹》:“晚晴催翰墨,秋興引風(fēng)騷?!?翰:筆。)過:(一)①經(jīng)過;走過?!俄n非子·外儲說左上》:“乘白馬而過關(guān)?!薄妒酚洝じ咦姹炯o(jì)》:“西過高陽?!?高陽:地名)。②過去。杜甫《阻雨不得歸瀼西甘林》:“三伏適已過,驕陽化為霖?!?適:恰好。霖:甘雨。)③超過;勝出。《左傳·隱公元年》:“大都不過參國之一。”(參國之一:國都的三分之 一。)④過分。張居正《答馬總兵》:“一切事體,不必過慮?!雹萏皆L;拜訪?!妒酚洝の汗恿袀鳌?“臣有客在市屠中,願枉車騎過之?!雹捱^錯;犯錯誤?!蹲髠鳌ば辍?“過而能改,善莫大焉。”《論語·學(xué)而》:“過則勿憚改?!雹吡吭~。遍;次。陸雲(yún)《與兄平原書》:“前後讀兄文一再過?!?(二)guō 古國名。在今山東省掖縣北。《左傳·襄公四年》:“(寒浞)處澆於過,處豷於戈?!?(三)huò 通“禍”。《墨子·魯問》:“故大國之攻小國也,是交相賊也,過必反於國。”雁:①大雁。群居水邊,善於遊泳和飛行,飛時排列成行。《詩經(jīng)·邶風(fēng)·匏有苦葉》:“雝雝(yōng yōng)鳴雁。”(雝雝:形容聲音柔和。)②通“贗”。偽造的;假的?!稉]麈後錄》卷八:“浸漬數(shù)日,漆絮敗潰,雁跡盡露。”料:①計算;統(tǒng)計?!秶Z·周語上》:“宣王既喪南國之師,乃料民於太原?!?喪:喪失。南國:指江淮之間。料民:調(diào)查人口。)《晉書· 庾冰傳》:“料出無名萬餘人,以充軍實?!?軍實:指兵員。)②估量;預(yù)測?!稏|周列國志》第二十五回:“虞有賢臣二人,曰宮之奇、百裡奚,明於料事。”(虞:春秋時晉的鄰國。)《漢書·趙充國傳》:“料敵制勝。”③挑選?!度龂尽菚り戇d傳》:“遜料得精兵八千餘人?!雹懿牧??!吨熳诱Z類》卷四:“若木生於山,取之,或貴而為棟梁,或賤而為廁料?!薄端问贰ず忧疽弧?“儲積物料?!雹葜腹儋阂酝獾氖澄?,錢財。白居易《詠所樂》:“官優(yōu)有祿料?!雹尥傲谩薄L襞?;撥弄?!肚f子·盜蹠》:“疾走料虎頭?!?/div> 君:①君主?!稁[陽樓記》:“處江湖之遠(yuǎn)則憂其君?!薄墩撜Z·泰伯》:“大哉堯之為君也!”(大:偉大。)②封號?!稇?zhàn)國策·燕策二》:“樂毅奔趙,趙封以望諾君?!薄妒酚洝せ搓幒盍袀鳌?“始常山王、成安君為佈衣時,相與為刎頸之交?!薄妒酚洝ば帕昃袀鳌?“安釐王即位,封公子為信陵君?!雹蹖θ说淖鸱Q。《戰(zhàn)國策·齊策一》:“徐公不若君之美也?!蓖蹙S《送元二使安西》:“勸君更盡一杯酒,西出陽關(guān)無故人?!?陽關(guān):地名。)特指妻妾稱夫,子孫稱父祖輩。王勃《滕王閣序》:“傢君作宰?!?宰:指縣令。)[君子]與“小人”相對。1.指在高位的人?!睹献印る墓稀?“無君子莫治野人,無野人莫養(yǎng)君子。”(野人:百姓。)2.指有道德的人?!墩撜Z·述而》:“聖人吾不得而見矣,得見君子者,斯可矣?!?斯可矣:這就可以瞭。)為:(一)①做?!对娊?jīng)·周頌·豐年》:“為酒為醴,烝畀祖妣?!?烝:進(jìn)獻(xiàn)。畀:給予。)《論語·學(xué)而》:“其為人也孝弟(tì)?!?弟:同“悌”。友愛。)②制作;創(chuàng)作。《禮記·曲禮下》:“為宮室,不斬於丘木?!?丘木:墓地的樹。)《漢書·枚乘傳》:“司馬相如善為文而遲?!?遲:慢。)③治理?!渡叹龝まr(nóng)戰(zhàn)》:“善為國者,倉廩雖滿,不偷於農(nóng)?!?偷:怠惰;忽視。)《論語·為政》:“為政以德。”④行為。范仲淹《嶽陽樓記》:“予嘗求古仁人之心,或異二者之為?!?嘗:曾經(jīng)。)⑤充當(dāng)?!墩撜Z·為政》:“溫故而知新,可以為師矣。”(溫:溫習(xí)。故:舊的知識。)⑥當(dāng)作。李白《夢遊天姥吟留別》:“霓為衣兮風(fēng)為馬?!雹咦?yōu)?;成為。屈原《離騷》:“蘭芷變而不芳兮,荃蕙化而為茅?!?蘭、芷、荃、蕙:皆香草名。)⑧認(rèn)為。《孟子·公孫醜上》:“而子為我願之乎?”(子:你。)⑨是?!蹲髠鳌ば辍?“餘為伯儵,餘而祖也?!雹饨樵~。1. 表被動。被?!度龂?· 吳書· 呂蒙傳》:“為張遼等所襲?!?.表對象。對;向?!稇?zhàn)國策·韓策二》:“(嚴(yán)仲子)因為聶政語曰:‘臣有仇?!?11)連詞。如果?!稇?zhàn)國策·秦策四》:“秦為知之,必不救也?!?12)語氣詞。1. 與“何”相配,表疑問語氣。《論語·季氏》:“何以伐為?”(伐:進(jìn)攻。)2. 多用於句未,表示反問語氣?!稘h書·外戚傳下·趙皇後》:“今故告之,反怒為!”(故:故意。) (二)wèi ①幫助?!对娊?jīng)·大雅·鳧鷖》:“公屍燕飲,福祿來為。”②介詞。1. 表對象。替?!墩撜Z·學(xué)而》:“為人謀而不忠乎?”2. 表原因。因為?!盾髯印ぬ煺摗?“天行有常,不為堯存,不為桀亡?!?. 表目的。為瞭?!犊兹笘|南飛》:“慎勿為婦死?!雹弁ā皞巍薄<傺b。《禮記·檀弓下》:“夫子為弗聞也者而過之。”興:①[動]起身,起 來?!墩撜Z·衛(wèi)靈公》:“從者病,莫能~。”②[動]興起,建立?!妒酚洝の牡郾炯o(jì)》:“漢~,至孝文四十有餘載。”③[動]發(fā)動?!妒酚洝た崂袅袀鳌?“漢大~兵伐匈奴。”④[形]興盛。與“廢”相對?!墩撜Z· 子路》:“事不成,則禮樂不~?!雹?xing)[名]興致,興趣(後起意義)。劉義慶《世說新語·任誕》:“吾本乘~而行,~盡而返?!?/div> 思:①思考;想?!墩撜Z·為政》:“學(xué)而不思則罔?!薄盾髯印駥W(xué)》:“吾嘗終日而思矣,不如須臾之所學(xué)也?!雹谒寄?;懷念?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·泉水》:“靡(mǐ)日不思?!?靡:無。)李白《靜夜思》:“低頭思故鄉(xiāng)。”③愁思。張華《勵志詩》:“吉士思秋。”(吉士:對男子的美稱。)④心情;情緒。李煜《虞美人》:“清霜殘雪思難任?!?清霜殘雪:指鬢發(fā)已白。)柳宗元《登柳州城樓》:“海天愁思正茫茫?!雹葜~。可用於句首或句中,調(diào)整音節(jié)?!对娊?jīng)·大雅 ·思齊》:“思齊大任,文王之母?!?齊:通“齋”。莊敬。大任:即太任。王季之妻,文王之母。)⑥語氣詞,啊?!对娊?jīng)·周南·漢廣》:“南有喬木,不可休思?!?喬:高大。休:休息。) “回首西風(fēng)過雁,料君為我興思?!痹娋涑鎏帲骸赌咎m花慢》;是宋朝詩人李曾伯的作品。 漸吾鄉(xiāng)秋近,正莼美、更鱸肥。顧安得相從,征帆銜尾,飛蓋追隨。南中眼前事勢,正相持、邊腹一枰棋。將謂燈明月暗,笑談共和韓詩。誰知。催上王畿。無計可,挽留之。想翠微深處,倚樓日望,天際人歸。中流江濤袞袞,藉烝徒、共楫屬之誰。回首西風(fēng)過雁,料君為我興思。
| 【注釋】: 回:①旋轉(zhuǎn);曲折環(huán)繞?!蹲髠鳌は骞四辍?“右回梅山,侵鄭東北?!睔W陽修《醉翁亭記》:“峰回路轉(zhuǎn)。”引申為掉轉(zhuǎn)方向,掉頭。屈原《離騷》:“回朕車以復(fù)路兮,及行迷之未遠(yuǎn)?!薄缎绿茣埿貍鳌?“張公論事,有回天之力,可謂仁人之言哉?!币隇楦淖儭!妒勒f新語·雅量》:“王夷甫與裴景聲志好不同,景聲惡,欲取之,卒不能回?!雹诜祷兀换謴?fù)原狀。賀知章《回鄉(xiāng)偶書》:“少小離家老大回。”《郁離子·九難》:“靈藥千名,神農(nóng)所嘗,起死回生,旋陰斡陽?!币隇榛貜?fù)?!秹粝P談· 人事二》:“有一縣令使人,獨不肯去,須責(zé)回書?!雹鄄徽保恍捌?。《詩經(jīng)·小雅·鼓鐘》:“淑人君子,其德不回?!薄墩摵狻ぷ兲摗?“若德回亂,民將流亡?!庇譃槠剑蛔o(hù)。《國語·晉語八》:“且秦楚匹也,若之何其回于富也。”④避讓;忌諱?!缎滦颉るs事一》:“外舉不避仇讎,內(nèi)舉不回親戚?!薄逗鬂h書·左雄傳》:“(左雄)奏案貪猾二千石,無所回忌?!雹萘吭~。晏幾道《鷓鴣天》:“幾回魂夢與君同?!?/div> 首:①頭;腦袋。《楚辭 · 九歌·國殤》:“帶長劍兮挾秦弓,首身離兮心不懲?!?挾:夾在腋下。秦弓:秦地出產(chǎn)良弓。懲:戒止;警戒。)《左傳·襄公十四年》:“唯余馬首是瞻?!雹谑最I(lǐng);統(tǒng)帥者。《周易·乾卦》:“見群龍無首,吉?!雹坶_始;首先?!独献印返诙苏拢骸胺蚨Y者,忠信之薄而亂之首?!薄妒酚洝り惿媸兰摇?“陳勝雖已死,其所置遣侯王將相竟亡秦,由涉首事也?!?竟:終于。事:起義。)④第一。《漢書·匡衡傳》:“孔子著之《孝經(jīng)》首章,蓋至德之本也?!雹菀I(lǐng)?!俄n非子·心度》:“刑勝而民靜,賞繁而奸生。故治民者,刑勝,治之首也;賞繁,亂之本也?!?勝:盡。)⑥伏首認(rèn)罪或揭發(fā)。《漢書· 文三王傳》:“置辭驕嫚,不首主令?!雹呦?;朝著。司馬遷《報任安書》:“然陵一呼勞軍……北首爭死敵?!?死敵:殺敵。)⑧量詞。用于詩、文、歌曲等?!端螘ぶx莊傳》:“所著文章四百余首,行于世?!?/div> 西:①鳥類止息?!抖鼗颓釉~集·西江月》:“棹歌驚起亂西禽,女伴各歸南浦?!雹诜轿幻?,日落處,與“東”相對?!蹲髠鳌べ夜哪辍?“東至于海,西至于河?!雹鄹痹~。向西;往西。王維《送元二使安西》:“勸君更盡一杯酒,西出陽關(guān)無故人?!?/div> 風(fēng):(一)①空氣流通的現(xiàn)象?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·北風(fēng)》:“北風(fēng)其涼?!雹诖碉L(fēng);讓風(fēng)吹。《孟子·公孫丑下》:“有寒疾,不可以風(fēng)?!雹郾扔骺焖偃顼L(fēng)?!顿Y治通鑒·晉成帝咸和五年》:“俟足下軍到,風(fēng)發(fā)相赴?!雹軞鈩?;勢頭?!稌x書·劉毅傳》:“好臧否人物,王公貴人望風(fēng)憚之?!雹萁袒?;教育?!吨軙R煬王憲傳》:“宣風(fēng)導(dǎo)禮?!雹揎L(fēng)氣;風(fēng)俗。柳宗元《捕蛇者說》:“故為之說,以俟夫觀人風(fēng)者得焉。”陸游《游山西村》:“衣冠簡樸古風(fēng)存。”⑦景象;景色。楊萬里《曉出凈慈寺送林子方二首》之一:“畢竟西湖六月中,風(fēng)光不與四時同。”⑧風(fēng)度;風(fēng)格。杜甫《詠懷古跡五首》:“搖落深知宋玉悲,風(fēng)流儒雅亦吾師?!雹岣柚{;民歌?!蹲髠鳌は骞四辍?“吾驟歌北風(fēng),又歌南風(fēng)。”(驟:屢次。)⑩走失;散失。《尚書·費誓》:“馬牛其風(fēng)?!?11)病名?!度龂尽の簳ね豸觽鳌纷⒁兜渎浴?“太祖先苦頭風(fēng),是日疾發(fā)臥?!?12)諷誦。嚴(yán)羽《滄浪詩話·詩辯》:“先須讀《楚辭》,朝夕諷詠,以為之本。” (二)fěng 通“諷(fěng)”。用含蓄的話暗示或勸誡?!稘h書·趙廣漢傳》:“廣漢聞之,先風(fēng)告(杜)建不改,于是收案致法?!?收案:收審。)[風(fēng)騷]《詩經(jīng)》的《國風(fēng)》和《楚辭》的《離騷》的合稱?!端螘ぶx靈運傳論》:“莫不同祖風(fēng)騷?!?祖:效法。)也泛指詩文。高適《同崔員外綦毋拾遺九日宴京兆府李士曹》:“晚晴催翰墨,秋興引風(fēng)騷?!?翰:筆。)過:(一)①經(jīng)過;走過?!俄n非子·外儲說左上》:“乘白馬而過關(guān)?!薄妒酚洝じ咦姹炯o(jì)》:“西過高陽。”(高陽:地名)。②過去。杜甫《阻雨不得歸瀼西甘林》:“三伏適已過,驕陽化為霖。”(適:恰好。霖:甘雨。)③超過;勝出?!蹲髠鳌る[公元年》:“大都不過參國之一。”(參國之一:國都的三分之 一。)④過分。張居正《答馬總兵》:“一切事體,不必過慮。”⑤探訪;拜訪?!妒酚洝の汗恿袀鳌?“臣有客在市屠中,愿枉車騎過之?!雹捱^錯;犯錯誤?!蹲髠鳌ば辍?“過而能改,善莫大焉。”《論語·學(xué)而》:“過則勿憚改。”⑦量詞。遍;次。陸云《與兄平原書》:“前后讀兄文一再過?!?(二)guō 古國名。在今山東省掖縣北?!蹲髠鳌は骞哪辍?“(寒浞)處澆于過,處豷于戈?!?(三)huò 通“禍”?!赌印攩枴?“故大國之攻小國也,是交相賊也,過必反于國。”雁:①大雁。群居水邊,善于游泳和飛行,飛時排列成行?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·匏有苦葉》:“雝雝(yōng yōng)鳴雁。”(雝雝:形容聲音柔和。)②通“贗”。偽造的;假的。《揮麈后錄》卷八:“浸漬數(shù)日,漆絮敗潰,雁跡盡露?!?/div> 料:①計算;統(tǒng)計?!秶Z·周語上》:“宣王既喪南國之師,乃料民于太原?!?喪:喪失。南國:指江淮之間。料民:調(diào)查人口。)《晉書· 庾冰傳》:“料出無名萬余人,以充軍實?!?軍實:指兵員。)②估量;預(yù)測。《東周列國志》第二十五回:“虞有賢臣二人,曰宮之奇、百里奚,明于料事?!?虞:春秋時晉的鄰國。)《漢書·趙充國傳》:“料敵制勝?!雹厶暨x?!度龂尽菚り戇d傳》:“遜料得精兵八千余人?!雹懿牧??!吨熳诱Z類》卷四:“若木生于山,取之,或貴而為棟梁,或賤而為廁料。”《宋史·河渠志一》:“儲積物料?!雹葜腹儋阂酝獾氖澄?,錢財。白居易《詠所樂》:“官優(yōu)有祿料?!雹尥傲谩薄L襞?;撥弄?!肚f子·盜跖》:“疾走料虎頭。”君:①君主?!对狸枠怯洝?“處江湖之遠(yuǎn)則憂其君?!薄墩撜Z·泰伯》:“大哉堯之為君也!”(大:偉大。)②封號?!稇?zhàn)國策·燕策二》:“樂毅奔趙,趙封以望諾君。”《史記·淮陰侯列傳》:“始常山王、成安君為布衣時,相與為刎頸之交?!薄妒酚洝ば帕昃袀鳌?“安釐王即位,封公子為信陵君?!雹蹖θ说淖鸱Q?!稇?zhàn)國策·齊策一》:“徐公不若君之美也?!蓖蹙S《送元二使安西》:“勸君更盡一杯酒,西出陽關(guān)無故人?!?陽關(guān):地名。)特指妻妾稱夫,子孫稱父祖輩。王勃《滕王閣序》:“家君作宰。”(宰:指縣令。)[君子]與“小人”相對。1.指在高位的人?!睹献印る墓稀?“無君子莫治野人,無野人莫養(yǎng)君子?!?野人:百姓。)2.指有道德的人?!墩撜Z·述而》:“圣人吾不得而見矣,得見君子者,斯可矣。”(斯可矣:這就可以了。)為:(一)①做。《詩經(jīng)·周頌·豐年》:“為酒為醴,烝畀祖妣。”(烝:進(jìn)獻(xiàn)。畀:給予。)《論語·學(xué)而》:“其為人也孝弟(tì)?!?弟:同“悌”。友愛。)②制作;創(chuàng)作?!抖Y記·曲禮下》:“為宮室,不斬于丘木?!?丘木:墓地的樹。)《漢書·枚乘傳》:“司馬相如善為文而遲?!?遲:慢。)③治理?!渡叹龝まr(nóng)戰(zhàn)》:“善為國者,倉廩雖滿,不偷于農(nóng)?!?偷:怠惰;忽視。)《論語·為政》:“為政以德?!雹苄袨?。范仲淹《岳陽樓記》:“予嘗求古仁人之心,或異二者之為。”(嘗:曾經(jīng)。)⑤充當(dāng)?!墩撜Z·為政》:“溫故而知新,可以為師矣?!?溫:溫習(xí)。故:舊的知識。)⑥當(dāng)作。李白《夢游天姥吟留別》:“霓為衣兮風(fēng)為馬?!雹咦?yōu)?;成為。屈原《離騷》:“蘭芷變而不芳兮,荃蕙化而為茅?!?蘭、芷、荃、蕙:皆香草名。)⑧認(rèn)為?!睹献印す珜O丑上》:“而子為我愿之乎?”(子:你。)⑨是?!蹲髠鳌ば辍?“余為伯儵,余而祖也。”⑩介詞。1. 表被動。被?!度龂?· 吳書· 呂蒙傳》:“為張遼等所襲?!?.表對象。對;向?!稇?zhàn)國策·韓策二》:“(嚴(yán)仲子)因為聶政語曰:‘臣有仇?!?11)連詞。如果?!稇?zhàn)國策·秦策四》:“秦為知之,必不救也?!?12)語氣詞。1. 與“何”相配,表疑問語氣。《論語·季氏》:“何以伐為?”(伐:進(jìn)攻。)2. 多用于句未,表示反問語氣?!稘h書·外戚傳下·趙皇后》:“今故告之,反怒為!”(故:故意。) (二)wèi ①幫助?!对娊?jīng)·大雅·鳧鹥》:“公尸燕飲,福祿來為?!雹诮樵~。1. 表對象。替?!墩撜Z·學(xué)而》:“為人謀而不忠乎?”2. 表原因。因為?!盾髯印ぬ煺摗?“天行有常,不為堯存,不為桀亡。”3. 表目的。為了?!犊兹笘|南飛》:“慎勿為婦死。”③通“偽”。假裝?!抖Y記·檀弓下》:“夫子為弗聞也者而過之。”興:①[動]起身,起 來?!墩撜Z·衛(wèi)靈公》:“從者病,莫能~。”②[動]興起,建立?!妒酚洝の牡郾炯o(jì)》:“漢~,至孝文四十有余載?!雹踇動]發(fā)動?!妒酚洝た崂袅袀鳌?“漢大~兵伐匈奴。”④[形]興盛。與“廢”相對。《論語· 子路》:“事不成,則禮樂不~?!雹?xing)[名]興致,興趣(后起意義)。劉義慶《世說新語·任誕》:“吾本乘~而行,~盡而返?!?/div> 思:①思考;想?!墩撜Z·為政》:“學(xué)而不思則罔?!薄盾髯印駥W(xué)》:“吾嘗終日而思矣,不如須臾之所學(xué)也。”②思念;懷念?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·泉水》:“靡(mǐ)日不思。”(靡:無。)李白《靜夜思》:“低頭思故鄉(xiāng)?!雹鄢钏肌埲A《勵志詩》:“吉士思秋?!?吉士:對男子的美稱。)④心情;情緒。李煜《虞美人》:“清霜殘雪思難任?!?清霜殘雪:指鬢發(fā)已白。)柳宗元《登柳州城樓》:“海天愁思正茫茫?!雹葜~??捎糜诰涫谆蚓渲校{(diào)整音節(jié)。《詩經(jīng)·大雅 ·思齊》:“思齊大任,文王之母?!?齊:通“齋”。莊敬。大任:即太任。王季之妻,文王之母。)⑥語氣詞,啊。《詩經(jīng)·周南·漢廣》:“南有喬木,不可休思?!?喬:高大。休:休息。) “hui shou xi feng guo yan ,liao jun wei wo xing sai ?!眘hi gou chu chu :《mu lan hua man 》;shi song chao shi ren li ceng bai de zuo pin 。 jian wu xiang qiu jin ,zheng chun mei 、geng lu fei 。gu an de xiang cong ,zheng fan xian wei ,fei gai zhui sui 。na zhong yan qian shi shi ,zheng xiang chi 、bian fu yi ping qi 。jiang wei deng ming yue an ,xiao tan gong he han shi 。shei zhi 。cui shang wang ji 。mo ji ke ,wan liu zhi 。xiang cui wei shen chu ,yi lou ri wang ,tian ji ren gui 。zhong liu jiang tao gun gun ,ji zheng tu 、gong ji shu zhi shei 。hui shou xi feng guo yan ,liao jun wei wo xing sai 。
| 【zhu shi 】: hui :①xuan zhuai ;qu she huan rao ?!秡uo chuan ·xiang gong shi ba nian 》:“you hui mei shan ,qin zheng dong bei ?!眔u yang xiu 《zui weng ting ji 》:“feng hui lu zhuai ?!眣in shen wei diao zhuai fang xiang ,diao tou 。qu yuan 《li sao 》:“hui zhen che yi fu lu xi ,ji hang mi zhi wei yuan ?!薄秞in tang shu ·zhang xuan su chuan 》:“zhang gong lun shi ,you hui tian zhi li ,ke wei ren ren zhi yan zai ?!眣in shen wei gai bian ?!秙hi shui xin yu ·ya liang 》:“wang yi fu yu pei jing sheng zhi hao bu tong ,jing sheng e ,yu qu zhi ,cu bu neng hui ?!雹趂an hui ;hui fu yuan zhuang 。he zhi zhang 《hui xiang ou shu 》:“shao xiao li jia lao da hui ?!薄秠u li zi ·jiu nan 》:“l(fā)ing yao qian ming ,shen nong suo chang ,qi si hui sheng ,xuan yin wo yang 。”yin shen wei hui fu 。《meng xi bi tan · ren shi er 》:“you yi xian ling shi ren ,du bu ken qu ,xu ze hui shu 。”③bu zheng zhi ;xie pi 。《shi jing ·xiao ya ·gu zhong 》:“shu ren jun zi ,ji de bu hui 。”《lun heng ·bian xu 》:“re de hui luan ,min jiang liu wang ?!眣ou wei pian si ,tan hu ?!秅uo yu ·jin yu ba 》:“ju qin chu pi ye ,re zhi he ji hui yu fu ye 。”④bi rang ;ji hui 。《xin xu ·za shi yi 》:“wai ju bu bi chou chou ,nei ju bu hui qin qi 。”《hou han shu ·zuo xiong chuan 》:“(zuo xiong )zou an tan hua er qian dan ,mo suo hui ji ?!雹輑iang ci 。yan ji dao 《zhe gu tian 》:“ji hui hun meng yu jun tong 。”shou :①tou ;nao dai ?!禼hu ci · jiu ge ·guo shang 》:“dai chang jian xi jia qin gong ,shou shen li xi xin bu cheng ?!?jia :ga zai ye xia 。qin gong :qin de chu chan liang gong 。cheng :jie zhi ;jing jie 。)《zuo chuan ·xiang gong shi si nian 》:“wei yu ma shou shi zhan 。”②shou ling ;tong shuai zhe ?!秡hou yi ·gan gua 》:“jian qun long mo shou ,ji 。”③kai shi ;shou xian 。《lao zi 》di er shi ba zhang :“fu li zhe ,zhong xin zhi bao er luan zhi shou ?!薄秙hi ji ·chen she shi jia 》:“chen sheng sui yi si ,ji suo zhi qian hou wang jiang xiang jing wang qin ,you she shou shi ye ?!?jing :zhong yu 。shi :qi yi 。)④di yi ?!秇an shu ·kuang heng chuan 》:“kong zi zhe zhi 《xiao jing 》shou zhang ,gai zhi de zhi ben ye ?!雹輞ao ling ?!秇an fei zi ·xin du 》:“xing sheng er min jing ,shang fan er jian sheng 。gu zhi min zhe ,xing sheng ,zhi zhi shou ye ;shang fan ,luan zhi ben ye 。”(sheng :jin 。)⑥fu shou ren zui huo jie fa ?!秇an shu · wen san wang chuan 》:“zhi ci jiao man ,bu shou zhu ling ?!雹選iang ;chao zhao 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“ran ling yi hu lao jun ……bei shou zheng si di ?!?si di :sha di 。)⑧l(xiāng)iang ci 。yong yu shi 、wen 、ge qu deng ?!秙ong shu ·xie zhuang chuan 》:“suo zhe wen zhang si bai yu shou ,hang yu shi 。”xi :①diao lei zhi xi 。《dui huang qu zi ci ji ·xi jiang yue 》:“zhao ge jing qi luan xi qin ,nv ban ge gui na pu 。”②fang wei ming ,ri la chu ,yu “dong ”xiang dui ?!秡uo chuan ·xi gong si nian 》:“dong zhi yu hai ,xi zhi yu he 。”③fu ci 。xiang xi ;wang xi 。wang wei 《song yuan er shi an xi 》:“quan jun geng jin yi bei jiu ,xi chu yang guan mo gu ren ?!?/div> feng :(yi )①kong qi liu tong de xian xiang ?!秙hi jing ·bei feng ·bei feng 》:“bei feng ji liang ?!雹赾hui feng ;rang feng chui ?!秏eng zi ·gong sun chou xia 》:“you han ji ,bu ke yi feng 。”③bi yu kuai su ru feng ?!秡i zhi tong jian ·jin cheng di xian he wu nian 》:“qi zu xia jun dao ,feng fa xiang fu ?!雹躴i shi ;shi tou ?!秊in shu ·liu yi chuan 》:“hao zang fou ren wu ,wang gong gui ren wang feng dan zhi ?!雹輏iao hua ;jiao yo ?!秡hou shu ·ji yang wang xian chuan 》:“xuan feng dao li ?!雹辠eng qi ;feng su 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“gu wei zhi shui ,yi qi fu guan ren feng zhe de yan ?!眑iu you 《you shan xi cun 》:“yi guan jian piao gu feng cun ?!雹遤ing xiang ;jing se 。yang mo li 《xiao chu jing ci si song lin zi fang er shou 》zhi yi :“bi jing xi hu liu yue zhong ,feng guang bu yu si shi tong ?!雹鄁eng du ;feng ge 。du fu 《yong huai gu ji wu shou 》:“yao la shen zhi song yu bei ,feng liu ru ya yi wu shi ?!雹醙e yao ;min ge ?!秡uo chuan ·xiang gong shi ba nian 》:“wu zhou ge bei feng ,you ge na feng ?!?zhou :lv ci 。)⑩zou shi ;san shi 。《shang shu ·fei shi 》:“ma niu ji feng 。”(11)bing ming ?!秙an guo zhi ·wei shu ·wang can chuan 》zhu yin 《dian lve 》:“tai zu xian ku tou feng ,shi ri ji fa wo ?!?12)feng song 。yan yu 《cang lang shi hua ·shi bian 》:“xian xu dou 《chu ci 》,chao xi feng 詠,yi wei zhi ben ?!?(er )fěng tong “諷(fěng)”。yong han xu de hua an shi huo quan jie ?!秇an shu ·zhao an han chuan 》:“an han wen zhi ,xian feng gao (du )jian bu gai ,yu shi shou an zhi fa 。”(shou an :shou shen 。)[feng sao ]《shi jing 》de 《guo feng 》he 《chu ci 》de 《li sao 》de ge chen ?!秙ong shu ·xie ling yun chuan lun 》:“mo bu tong zu feng sao 。”(zu :xiao fa 。)ye fan zhi shi wen 。gao kuo 《tong cui yuan wai qi wu she wei jiu ri yan jing zhao fu li shi cao 》:“wan qing cui han mo ,qiu xing yin feng sao 。”(han :bi 。)guo :(yi )①jing guo ;zou guo 。《han fei zi ·wai chu shui zuo shang 》:“cheng bai ma er guo guan ?!薄秙hi ji ·gao zu ben ji 》:“xi guo gao yang ?!?gao yang :de ming )。②guo qu 。du fu 《zu yu bu de gui rang xi gan lin 》:“san fu kuo yi guo ,jiao yang hua wei lin ?!?kuo :qia hao 。lin :gan yu 。)③chao guo ;sheng chu ?!秡uo chuan ·yin gong yuan nian 》:“da dou bu guo can guo zhi yi 。”(can guo zhi yi :guo dou de san fen zhi yi 。)④guo fen 。zhang ju zheng 《da ma zong bing 》:“yi qie shi ti ,bu bi guo lv ?!雹輙an fang ;bai fang ?!秙hi ji ·wei gong zi lie chuan 》:“chen you ke zai shi tu zhong ,yuan wang che ji guo zhi ?!雹辡uo cuo ;fan cuo wu ?!秡uo chuan ·xuan gong er nian 》:“guo er neng gai ,shan mo da yan ?!薄秎un yu ·xue er 》:“guo ze wu dan gai 。”⑦liang ci 。bian ;ci 。liu yun 《yu xiong ping yuan shu 》:“qian hou dou xiong wen yi zai guo ?!?(er )guō gu guo ming 。zai jin shan dong sheng ye xian bei ?!秡uo chuan ·xiang gong si nian 》:“(han zhuo )chu jiao yu guo ,chu yi yu ge ?!?(san )huò tong “huo ”。《mo zi ·lu wen 》:“gu da guo zhi gong xiao guo ye ,shi jiao xiang zei ye ,guo bi fan yu guo 。”yan :①da yan 。qun ju shui bian ,shan yu you yong he fei hang ,fei shi pai lie cheng hang ?!秙hi jing ·bei feng ·pao you ku xie 》:“yong yong (yōng yōng)ming yan ?!?yong yong :xing rong sheng yin rou he 。)②tong “yan ”。wei zao de ;jia de ?!秇ui zhu hou lu 》juan ba :“jin zi shu ri ,qi xu bai hui ,yan ji jin lou ?!?/div> liao :①ji suan ;tong ji 。《guo yu ·zhou yu shang 》:“xuan wang ji sang na guo zhi shi ,nai liao min yu tai yuan ?!?sang :sang shi 。na guo :zhi jiang huai zhi jian 。liao min :diao cha ren kou 。)《jin shu · yu bing chuan 》:“l(fā)iao chu mo ming mo yu ren ,yi chong jun shi ?!?jun shi :zhi bing yuan 。)②gu liang ;yu ce 。《dong zhou lie guo zhi 》di er shi wu hui :“yu you xian chen er ren ,yue gong zhi ji 、bai li xi ,ming yu liao shi ?!?yu :chun qiu shi jin de lin guo 。)《han shu ·zhao chong guo chuan 》:“l(fā)iao di zhi sheng 。”③tiao shua ?!秙an guo zhi ·wu shu ·liu xun chuan 》:“xun liao de jing bing ba qian yu ren ?!雹躢ai liao ?!秡hu zi yu lei 》juan si :“re mu sheng yu shan ,qu zhi ,huo gui er wei dong liang ,huo jian er wei ce liao 。”《song shi ·he qu zhi yi 》:“chu ji wu liao ?!雹輟hi guan feng yi wai de shi wu ,qian cai 。bai ju yi 《yong suo le 》:“guan you you lu liao ?!雹辴ong “l(fā)iao ”。tiao long ;bo long ?!秡huang zi ·dao zhi 》:“ji zou liao hu tou 。”jun :①jun zhu ?!秠ue yang lou ji 》:“chu jiang hu zhi yuan ze you ji jun ?!薄秎un yu ·tai bai 》:“da zai yao zhi wei jun ye !”(da :wei da 。)②feng hao ?!秡han guo ce ·yan ce er 》:“l(fā)e yi ben zhao ,zhao feng yi wang nuo jun ?!薄秙hi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“shi chang shan wang 、cheng an jun wei bu yi shi ,xiang yu wei wen geng zhi jiao ?!薄秙hi ji ·xin ling jun lie chuan 》:“an 釐wang ji wei ,feng gong zi wei xin ling jun ?!雹踕ui ren de zun chen ?!秡han guo ce ·ji ce yi 》:“xu gong bu re jun zhi mei ye 。”wang wei 《song yuan er shi an xi 》:“quan jun geng jin yi bei jiu ,xi chu yang guan mo gu ren 。”(yang guan :de ming 。)te zhi qi qie chen fu ,zi sun chen fu zu bei 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“jia jun zuo zai ?!?zai :zhi xian ling 。)[jun zi ]yu “xiao ren ”xiang dui 。1.zhi zai gao wei de ren ?!秏eng zi ·teng wen gong shang 》:“mo jun zi mo zhi ye ren ,mo ye ren mo yang jun zi ?!?ye ren :bai xing 。)2.zhi you dao de de ren ?!秎un yu ·shu er 》:“sheng ren wu bu de er jian yi ,de jian jun zi zhe ,si ke yi ?!?si ke yi :zhe jiu ke yi le 。)wei :(yi )①zuo ?!秙hi jing ·zhou song ·feng nian 》:“wei jiu wei li ,zheng bi zu bi ?!?zheng :jin suo 。bi :gei yu 。)《lun yu ·xue er 》:“ji wei ren ye xiao di (tì)。”(di :tong “ti ”。you ai 。)②zhi zuo ;chuang zuo 。《li ji ·qu li xia 》:“wei gong shi ,bu zhan yu qiu mu ?!?qiu mu :mu de de shu 。)《han shu ·mei cheng chuan 》:“si ma xiang ru shan wei wen er chi 。”(chi :man 。)③zhi li 。《shang jun shu ·nong zhan 》:“shan wei guo zhe ,cang lin sui man ,bu tou yu nong ?!?tou :dai duo ;hu shi 。)《lun yu ·wei zheng 》:“wei zheng yi de ?!雹躧ang wei 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“yu chang qiu gu ren ren zhi xin ,huo yi er zhe zhi wei ?!?chang :ceng jing 。)⑤chong dang ?!秎un yu ·wei zheng 》:“wen gu er zhi xin ,ke yi wei shi yi ?!?wen :wen xi 。gu :jiu de zhi shi 。)⑥dang zuo 。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“ni wei yi xi feng wei ma ?!雹遙ian wei ;cheng wei 。qu yuan 《li sao 》:“l(fā)an zhi bian er bu fang xi ,quan hui hua er wei mao ?!?lan 、zhi 、quan 、hui :jie xiang cao ming 。)⑧ren wei ?!秏eng zi ·gong sun chou shang 》:“er zi wei wo yuan zhi hu ?”(zi :ni 。)⑨shi 。《zuo chuan ·xuan gong san nian 》:“yu wei bai shu ,yu er zu ye ?!雹鈐ie ci 。1. biao bei dong 。bei 。《san guo zhi · wu shu · lv meng chuan 》:“wei zhang liao deng suo xi ?!?.biao dui xiang 。dui ;xiang ?!秡han guo ce ·han ce er 》:“(yan zhong zi )yin wei nie zheng yu yue :‘chen you chou ?!?11)lian ci 。ru guo ?!秡han guo ce ·qin ce si 》:“qin wei zhi zhi ,bi bu jiu ye ?!?12)yu qi ci 。1. yu “he ”xiang pei ,biao yi wen yu qi ?!秎un yu ·ji shi 》:“he yi fa wei ?”(fa :jin gong 。)2. duo yong yu gou wei ,biao shi fan wen yu qi ?!秇an shu ·wai qi chuan xia ·zhao huang hou 》:“jin gu gao zhi ,fan nu wei !”(gu :gu yi 。) (er )wèi ①bang zhu 。《shi jing ·da ya ·fu yi 》:“gong shi yan yin ,fu lu lai wei ?!雹趈ie ci 。1. biao dui xiang 。ti ?!秎un yu ·xue er 》:“wei ren mou er bu zhong hu ?”2. biao yuan yin 。yin wei ?!秞un zi ·tian lun 》:“tian hang you chang ,bu wei yao cun ,bu wei jie wang ?!?. biao mu de 。wei le ?!秌ong qiao dong na fei 》:“shen wu wei fu si ?!雹踭ong “wei ”。jia zhuang ?!秎i ji ·tan gong xia 》:“fu zi wei fu wen ye zhe er guo zhi ?!?/div> xing :①[dong ]qi shen ,qi lai 。《lun yu ·wei ling gong 》:“cong zhe bing ,mo neng ~。”②[dong ]xing qi ,jian li ?!秙hi ji ·wen di ben ji 》:“han ~,zhi xiao wen si shi you yu zai 。”③[dong ]fa dong ?!秙hi ji ·ku li lie chuan 》:“han da ~bing fa xiong nu ?!雹躘xing ]xing cheng 。yu “fei ”xiang dui ?!秎un yu · zi lu 》:“shi bu cheng ,ze li le bu ~。”⑤(xing)[ming ]xing zhi ,xing qu (hou qi yi yi )。liu yi qing 《shi shui xin yu ·ren dan 》:“wu ben cheng ~er hang ,~jin er fan 。”sai :①sai kao ;xiang ?!秎un yu ·wei zheng 》:“xue er bu sai ze wang ?!薄秞un zi ·quan xue 》:“wu chang zhong ri er sai yi ,bu ru xu yu zhi suo xue ye ?!雹趕ai nian ;huai nian ?!秙hi jing ·bei feng ·quan shui 》:“mi (mǐ)ri bu sai 。”(mi :mo 。)li bai 《jing ye sai 》:“di tou sai gu xiang ?!雹踓hou sai 。zhang hua 《li zhi shi 》:“ji shi sai qiu ?!?ji shi :dui nan zi de mei chen 。)④xin qing ;qing xu 。li yu 《yu mei ren 》:“qing shuang can xue sai nan ren ?!?qing shuang can xue :zhi bin fa yi bai 。)liu zong yuan 《deng liu zhou cheng lou 》:“hai tian chou sai zheng mang mang 。”⑤zhu ci 。ke yong yu gou shou huo gou zhong ,diao zheng yin jie 。《shi jing ·da ya ·sai ji 》:“sai ji da ren ,wen wang zhi mu 。”(ji :tong “zhai ”。zhuang jing 。da ren :ji tai ren 。wang ji zhi qi ,wen wang zhi mu 。)⑥yu qi ci ,a ?!秙hi jing ·zhou na ·han an 》:“na you qiao mu ,bu ke xiu sai ?!?qiao :gao da 。xiu :xiu xi 。)
|