| 釋義 |
“緩轡端門,青春未晚?!痹娋涑鎏帲骸短煜恪罚皇撬纬娙嗣璧淖髌?。 進(jìn)止詳華,文章爾雅,金鑾恩異群彥。塵斷銀臺(tái),天低鰲禁,最是玉皇香案。燕公視草,星鬥動(dòng)、昭回雲(yún)漢。對(duì)罷宵分,又是金蓮,燭引歸院。年來偃藩江畔。賴湖山、慰公心眼。碧瓦千傢,少借褲襦馀暖。黃氣珠庭漸滿。望紅日、長(zhǎng)安殊不遠(yuǎn)。緩轡端門,青春未晚。
| 【註釋】: 緩:①舒緩;寬松。《古詩十九首·行行重行行》:“相去日已遠(yuǎn),衣帶日已緩?!雹谶t緩;緩慢。跟“急”相對(duì)。杜甫《江頭五詠·花鴨》:“階前每緩行?!雹垩舆t?!睹献印る墓稀?“民事不可緩也?!薄秴问洗呵铩な讜r(shí)》:“聖人之事,似緩而急?!雹芩尚?;怠慢?!豆茏印?quán)修》:“末產(chǎn)不禁,則民緩於時(shí)事而輕地利?!?/div> 轡:①駕馭牲口用的韁繩。《左傳·宣公十二年》:“代禦執(zhí)轡。”②牽,套。王禹偁《唐河店嫗傳》:“聞虜至,或父母轡馬,妻子弓矢。”(虜:賊寇。)[轡頭]駕馭牲口用的嚼子和韁繩。古樂府《木蘭詩》:“南市買轡頭,北市買長(zhǎng)鞭?!?/div> 端:①正;直;端正?!段鹤印?“形端則影直?!庇止?。賈誼《治安策》:“於是皆選天下之端士孝悌博聞、有道術(shù)者以衛(wèi)翼之,使與太子居處出入。”②事物的一頭或一方?!秾O子兵法·勢(shì)篇》:“循環(huán)之無端,孰能窮之?”③開頭;發(fā)端。王安石《荀卿》:“知己者,智之端?!雹芫売桑粊碛?。陸機(jī)《君子行》:“禍集非無端。”⑤量詞。佈帛長(zhǎng)度單位。倍丈為端。一說六丈為端,又說一丈六尺為端?!尔}鐵論·力耕》:“中國(guó)一端之縵?!雹迣徱?;細(xì)看。司空?qǐng)D《障車文》:“且子細(xì)思量,內(nèi)外端相,事事相稱,頭頭相當(dāng)。”⑦副詞。1. 正好。張說《破陣樂》:“正屬四方朝賀,端知萬舞皇威。”2.終究。蔡伸《滿庭芳》:“端不負(fù)平生。”3. 究竟。陸遊《幽事》:“餘年端有幾?”門:①建築物的進(jìn)出口?!对娊?jīng)·小雅 ·何人斯》:“不入我門。”《木蘭詩》:“開我東閣門。”②關(guān)鍵?!独献印返谝徽拢骸靶中?,眾妙之門。”《商君書·君臣》:“臣聞道民之門,在上所先?!雹蹅?;傢族?!度龂?guó)志·蜀書·先主傳》:“汝勿妄語,滅吾門也?!雹荛T類;類別?!杜f唐書·杜佑傳》:“凡書九門,計(jì)二百卷?!雹菖蓜e;學(xué)派?!夺釢h書·鄭玄傳》:“仲尼之門,考以四科?!雹揲T第。《北史·劉昶傳》:“唯能是寄,不必拘門?!?/div> 青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青。”②藍(lán)色?!盾髯印駥W(xué)》:“青,取之於藍(lán)而青於藍(lán)?!雹酆谏??!渡袝び碡暋?“厥土青黎?!雹芮嗌臇|西?!稘h書·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服。”⑤青州,古州名。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。青春:①明媚的春光。杜甫《聞官軍收河南河北》:“白日放歌須縱酒,~~作伴好還鄉(xiāng)。”②指少年。潘尼《贈(zèng)陸機(jī)出為吳王郎中令》:“予涉素秋,子登~~?!雹壑盖嗄陼r(shí)的年齡。司空曙《送曹同椅》:“~~三十餘,眾藝盡無如?!?/div> 春:①春天,春季?!盾髯印ね踔啤?“春耕、夏耘、秋收、冬藏,四者不失時(shí),故五谷不絕?!雹谀?;歲。高適《人日寄杜二拾遺》詩:“一臥東山三十春?!雹凵鷻C(jī);生命。歐陽修《奉使道中寄垣師》:“塞垣春枯積雪溜,沙礫威怒黃雲(yún)愁?!?塞垣:指長(zhǎng)城。溜:流水。)④指年輕女子的形態(tài)。崔玨(jué)《有贈(zèng)》:“兩臉夭桃從鏡發(fā),一眸春水照人寒。”(春水:指女子的眼睛。)⑤春色;喜色。田汝成《西湖遊覽志餘·熙朝樂事》:“諺雲(yún):‘蓬開先百草,戴瞭春不老?!雹薮呵?;情欲?!对娊?jīng)·召南·野有死麕》:“有女懷春,吉士誘之?!雹咧妇啤K究?qǐng)D《詩品·典雅》:“玉壺買春,賞雨茅屋?!?/div> 未:①十二地支之一?!洞呵铩でf公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之?!雹谑r(shí)辰之一,即午後一時(shí)至三時(shí)。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當(dāng)於“不”。《詩經(jīng)·周頌·小毖》:“未堪傢多難?!眀.相當(dāng)於“沒有”、“不曾”?!对娊?jīng) · 召南·草蟲》:“未見君子,我心傷悲?!?. 用在句尾,表示疑問。相當(dāng)於“否”。《後漢書·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”晚:①日暮;傍晚?!冻o·九辯》:“白日晼(wǎn)晚其將入兮?!?晼:日落。)《漢書·天文志》:“伏見蚤晚。”②時(shí)間靠後。沈括《夢(mèng)溪筆談·藥議》:“一丘之禾,則後種者晚實(shí)?!雹劢咏K瞭,特指老年。杜甫《羌村三首》之二:“晚歲迫偷生,還傢少歡趣?!?偷生:茍且生活。)④後來的?!夺釢h書·蔡邕傳》:“邕乃自書丹於碑……於是後儒晚學(xué)咸取正焉?!?書丹:指用朱筆書寫。取正:用作典范。) “緩轡端門,青春未晚。”詩句出處:《天香》;是宋朝詩人毛滂的作品。 進(jìn)止詳華,文章爾雅,金鑾恩異群彥。塵斷銀臺(tái),天低鰲禁,最是玉皇香案。燕公視草,星斗動(dòng)、昭回云漢。對(duì)罷宵分,又是金蓮,燭引歸院。年來偃藩江畔。賴湖山、慰公心眼。碧瓦千家,少借褲襦馀暖。黃氣珠庭漸滿。望紅日、長(zhǎng)安殊不遠(yuǎn)。緩轡端門,青春未晚。
| 【注釋】: 緩:①舒緩;寬松?!豆旁娛攀住ば行兄匦行小?“相去日已遠(yuǎn),衣帶日已緩?!雹谶t緩;緩慢。跟“急”相對(duì)。杜甫《江頭五詠·花鴨》:“階前每緩行?!雹垩舆t?!睹献印る墓稀?“民事不可緩也?!薄秴问洗呵铩な讜r(shí)》:“圣人之事,似緩而急?!雹芩尚?;怠慢?!豆茏印?quán)修》:“末產(chǎn)不禁,則民緩于時(shí)事而輕地利?!?/div> 轡:①駕馭牲口用的韁繩。《左傳·宣公十二年》:“代御執(zhí)轡。”②牽,套。王禹偁《唐河店嫗傳》:“聞虜至,或父母轡馬,妻子弓矢?!?虜:賊寇。)[轡頭]駕馭牲口用的嚼子和韁繩。古樂府《木蘭詩》:“南市買轡頭,北市買長(zhǎng)鞭?!?/div> 端:①正;直;端正?!段鹤印?“形端則影直?!庇止?。賈誼《治安策》:“于是皆選天下之端士孝悌博聞、有道術(shù)者以衛(wèi)翼之,使與太子居處出入?!雹谑挛锏囊活^或一方?!秾O子兵法·勢(shì)篇》:“循環(huán)之無端,孰能窮之?”③開頭;發(fā)端。王安石《荀卿》:“知己者,智之端?!雹芫売?;來由。陸機(jī)《君子行》:“禍集非無端?!雹萘吭~。布帛長(zhǎng)度單位。倍丈為端。一說六丈為端,又說一丈六尺為端。《鹽鐵論·力耕》:“中國(guó)一端之縵?!雹迣徱暎患?xì)看。司空?qǐng)D《障車文》:“且子細(xì)思量,內(nèi)外端相,事事相稱,頭頭相當(dāng)?!雹吒痹~。1. 正好。張說《破陣樂》:“正屬四方朝賀,端知萬舞皇威?!?.終究。蔡伸《滿庭芳》:“端不負(fù)平生?!?. 究竟。陸游《幽事》:“余年端有幾?”門:①建筑物的進(jìn)出口?!对娊?jīng)·小雅 ·何人斯》:“不入我門?!薄赌咎m詩》:“開我東閣門?!雹陉P(guān)鍵?!独献印返谝徽拢骸靶中娒钪T?!薄渡叹龝ぞ肌?“臣聞道民之門,在上所先?!雹奂遥患易?。《三國(guó)志·蜀書·先主傳》:“汝勿妄語,滅吾門也。”④門類;類別?!杜f唐書·杜佑傳》:“凡書九門,計(jì)二百卷。”⑤派別;學(xué)派?!逗鬂h書·鄭玄傳》:“仲尼之門,考以四科?!雹揲T第。《北史·劉昶傳》:“唯能是寄,不必拘門?!?/div> 青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青。”②藍(lán)色。《荀子·勸學(xué)》:“青,取之于藍(lán)而青于藍(lán)?!雹酆谏!渡袝び碡暋?“厥土青黎?!雹芮嗌臇|西?!稘h書·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服?!雹萸嘀荩胖菝?。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。青春:①明媚的春光。杜甫《聞官軍收河南河北》:“白日放歌須縱酒,~~作伴好還鄉(xiāng)?!雹谥干倌辍E四帷顿?zèng)陸機(jī)出為吳王郎中令》:“予涉素秋,子登~~?!雹壑盖嗄陼r(shí)的年齡。司空曙《送曹同椅》:“~~三十余,眾藝盡無如?!?/div> 春:①春天,春季。《荀子·王制》:“春耕、夏耘、秋收、冬藏,四者不失時(shí),故五谷不絕?!雹谀?;歲。高適《人日寄杜二拾遺》詩:“一臥東山三十春?!雹凵鷻C(jī);生命。歐陽修《奉使道中寄垣師》:“塞垣春枯積雪溜,沙礫威怒黃云愁。”(塞垣:指長(zhǎng)城。溜:流水。)④指年輕女子的形態(tài)。崔玨(jué)《有贈(zèng)》:“兩臉夭桃從鏡發(fā),一眸春水照人寒。”(春水:指女子的眼睛。)⑤春色;喜色。田汝成《西湖游覽志余·熙朝樂事》:“諺云:‘蓬開先百草,戴了春不老?!雹薮呵椋磺橛?。《詩經(jīng)·召南·野有死麕》:“有女懷春,吉士誘之?!雹咧妇?。司空?qǐng)D《詩品·典雅》:“玉壺買春,賞雨茅屋?!?/div> 未:①十二地支之一?!洞呵铩でf公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之?!雹谑r(shí)辰之一,即午后一時(shí)至三時(shí)。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當(dāng)于“不”?!对娊?jīng)·周頌·小毖》:“未堪家多難?!眀.相當(dāng)于“沒有”、“不曾”。《詩經(jīng) · 召南·草蟲》:“未見君子,我心傷悲?!?. 用在句尾,表示疑問。相當(dāng)于“否”?!逗鬂h書·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”晚:①日暮;傍晚?!冻o·九辯》:“白日晼(wǎn)晚其將入兮。”(晼:日落。)《漢書·天文志》:“伏見蚤晚?!雹跁r(shí)間靠后。沈括《夢(mèng)溪筆談·藥議》:“一丘之禾,則后種者晚實(shí)?!雹劢咏K了,特指老年。杜甫《羌村三首》之二:“晚歲迫偷生,還家少歡趣?!?偷生:茍且生活。)④后來的?!逗鬂h書·蔡邕傳》:“邕乃自書丹于碑……于是后儒晚學(xué)咸取正焉。”(書丹:指用朱筆書寫。取正:用作典范。) “huan pei duan men ,qing chun wei wan ?!眘hi gou chu chu :《tian xiang 》;shi song chao shi ren mao pang de zuo pin 。 jin zhi xiang hua ,wen zhang er ya ,jin luan en yi qun yan 。chen duan yin tai ,tian di ao jin ,zui shi yu huang xiang an 。yan gong shi cao ,xing dou dong 、zhao hui yun han 。dui ba xiao fen ,you shi jin lian ,zhu yin gui yuan 。nian lai yan fan jiang pan 。lai hu shan 、wei gong xin yan 。bi wa qian jia ,shao jie ku ru yu nuan 。huang qi zhu ting jian man 。wang gong ri 、chang an shu bu yuan 。huan pei duan men ,qing chun wei wan 。
| 【zhu shi 】: huan :①shu huan ;kuan song ?!秅u shi shi jiu shou ·hang hang chong hang hang 》:“xiang qu ri yi yuan ,yi dai ri yi huan ?!雹赾hi huan ;huan man 。gen “ji ”xiang dui 。du fu 《jiang tou wu yong ·hua ya 》:“jie qian mei huan hang 。”③yan chi ?!秏eng zi ·teng wen gong shang 》:“min shi bu ke huan ye ?!薄秎v shi chun qiu ·shou shi 》:“sheng ren zhi shi ,shi huan er ji ?!雹躶ong xie ;dai man ?!秅uan zi ·quan xiu 》:“mo chan bu jin ,ze min huan yu shi shi er qing de li ?!?/div> pei :①jia yu sheng kou yong de jiang sheng ?!秡uo chuan ·xuan gong shi er nian 》:“dai yu zhi pei ?!雹趒ian ,tao 。wang yu cheng 《tang he dian yu chuan 》:“wen lu zhi ,huo fu mu pei ma ,qi zi gong shi ?!?lu :zei kou 。)[pei tou ]jia yu sheng kou yong de jiao zi he jiang sheng 。gu le fu 《mu lan shi 》:“na shi mai pei tou ,bei shi mai chang bian ?!?/div> duan :①zheng ;zhi ;duan zheng 。《wei zi 》:“xing duan ze ying zhi ?!眣ou gong zheng 。gu yi 《zhi an ce 》:“yu shi jie shua tian xia zhi duan shi xiao ti bo wen 、you dao shu zhe yi wei yi zhi ,shi yu tai zi ju chu chu ru ?!雹趕hi wu de yi tou huo yi fang ?!秙un zi bing fa ·shi pian 》:“xun huan zhi mo duan ,shu neng qiong zhi ?”③kai tou ;fa duan 。wang an dan 《xun qing 》:“zhi ji zhe ,zhi zhi duan ?!雹躽uan you ;lai you 。liu ji 《jun zi hang 》:“huo ji fei mo duan ?!雹輑iang ci 。bu bo chang du chan wei 。bei zhang wei duan 。yi shui liu zhang wei duan ,you shui yi zhang liu che wei duan ?!秠an tie lun ·li geng 》:“zhong guo yi duan zhi man ?!雹辳hen shi ;xi kan 。si kong tu 《zhang che wen 》:“ju zi xi sai liang ,nei wai duan xiang ,shi shi xiang chen ,tou tou xiang dang ?!雹遞u ci 。1. zheng hao 。zhang shui 《po zhen le 》:“zheng shu si fang chao he ,duan zhi mo wu huang wei ?!?.zhong jiu 。cai shen 《man ting fang 》:“duan bu fu ping sheng ?!?. jiu jing 。liu you 《you shi 》:“yu nian duan you ji ?”men :①jian zhu wu de jin chu kou ?!秙hi jing ·xiao ya ·he ren si 》:“bu ru wo men ?!薄秏u lan shi 》:“kai wo dong ge men ?!雹趃uan jian 。《lao zi 》di yi zhang :“xuan zhi you xuan ,zhong miao zhi men ?!薄秙hang jun shu ·jun chen 》:“chen wen dao min zhi men ,zai shang suo xian 。”③jia ;jia zu ?!秙an guo zhi ·shu shu ·xian zhu chuan 》:“ru wu wang yu ,mie wu men ye ?!雹躮en lei ;lei bie 。《jiu tang shu ·du you chuan 》:“fan shu jiu men ,ji er bai juan ?!雹輕a bie ;xue pa 。《hou han shu ·zheng xuan chuan 》:“zhong ni zhi men ,kao yi si ke ?!雹辪en di 。《bei shi ·liu chang chuan 》:“wei neng shi ji ,bu bi ju men ?!?/div> qing :①shen lu se 。liu yu xi 《lou shi ming 》:“cao se ru 簾qing ?!雹趌an se ?!秞un zi ·quan xue 》:“qing ,qu zhi yu lan er qing yu lan ?!雹踙ei se ?!秙hang shu ·yu gong 》:“jue tu qing li ?!雹躴ing se de dong xi 。《han shu ·cheng di ji 》:“qing lu ,min suo chang fu ?!雹輖ing zhou ,gu zhou ming 。xian qin wei jiu zhou zhi yi 。zai jin shan dong jing nei 。qing chun :①ming mei de chun guang 。du fu 《wen guan jun shou he na he bei 》:“bai ri fang ge xu zong jiu ,~~zuo ban hao hai xiang ?!雹趜hi shao nian 。pan ni 《zeng liu ji chu wei wu wang lang zhong ling 》:“yu she su qiu ,zi deng ~~?!雹踷hi qing nian shi de nian ling 。si kong shu 《song cao tong yi 》:“~~san shi yu ,zhong yi jin mo ru ?!?/div> chun :①chun tian ,chun ji ?!秞un zi ·wang zhi 》:“chun geng 、xia yun 、qiu shou 、dong cang ,si zhe bu shi shi ,gu wu gu bu jue 。”②nian ;sui 。gao kuo 《ren ri ji du er she wei 》shi :“yi wo dong shan san shi chun ?!雹踫heng ji ;sheng ming 。ou yang xiu 《feng shi dao zhong ji yuan shi 》:“sai yuan chun ku ji xue liu ,sha li wei nu huang yun chou ?!?sai yuan :zhi chang cheng 。liu :liu shui 。)④zhi nian qing nv zi de xing tai 。cui jue (jué)《you zeng 》:“l(fā)iang lian wai tao cong jing fa ,yi mou chun shui zhao ren han ?!?chun shui :zhi nv zi de yan jing 。)⑤chun se ;xi se 。tian ru cheng 《xi hu you lan zhi yu ·xi chao le shi 》:“yan yun :‘peng kai xian bai cao ,dai le chun bu lao 。’”⑥chun qing ;qing yu ?!秙hi jing ·shao na ·ye you si jun 》:“you nv huai chun ,ji shi you zhi ?!雹遺hi jiu 。si kong tu 《shi pin ·dian ya 》:“yu hu mai chun ,shang yu mao wu 。”wei :①shi er de zhi zhi yi ?!禼hun qiu ·zhuang gong er shi si nian 》:“l(fā)iu yue xin wei ,shuo ,ri you shi zhi 。”②shi er shi chen zhi yi ,ji wu hou yi shi zhi san shi 。③shi er sheng xiao shu yang 。④fu ci 。1.biao shi fou ding 。a.xiang dang yu “bu ”。《shi jing ·zhou song ·xiao bi 》:“wei kan jia duo nan ?!眀.xiang dang yu “mei you ”、“bu ceng ”?!秙hi jing · shao na ·cao chong 》:“wei jian jun zi ,wo xin shang bei ?!?. yong zai gou wei ,biao shi yi wen 。xiang dang yu “fou ”?!秇ou han shu ·liu biao chuan 》:“yan chu zi kou er ru wu er ,ke yi yan wei ?”wan :①ri mu ;bang wan ?!禼hu ci ·jiu bian 》:“bai ri wan (wǎn)wan ji jiang ru xi ?!?wan :ri la 。)《han shu ·tian wen zhi 》:“fu jian zao wan ?!雹趕hi jian kao hou 。shen gua 《meng xi bi tan ·yao yi 》:“yi qiu zhi he ,ze hou chong zhe wan shi ?!雹踛ie jin zhong le ,te zhi lao nian 。du fu 《qiang cun san shou 》zhi er :“wan sui pai tou sheng ,hai jia shao huan qu ?!?tou sheng :gou ju sheng huo 。)④hou lai de ?!秇ou han shu ·cai yong chuan 》:“yong nai zi shu dan yu bei ……yu shi hou ru wan xue xian qu zheng yan ?!?shu dan :zhi yong zhu bi shu xie 。qu zheng :yong zuo dian fan 。)
|