| 釋義 |
“歌黃竹、勝躍踏青驕馬。”詩句出處:《解語花》;是宋朝詩人劉子寰的作品。 龍沙殿臘,兔苑留寒,花照冰壺夜。亂山平野。裝珠樹滿眼,買春無價。墻頭苑下。渾不見、桃夭杏冶。疑趁風(fēng)、庾嶺寒梅,觸處都飄謝。吹面峭寒未怕。覽瑤池萬裡,飛觀高榭。霓旌鶴駕。歌黃竹、勝躍踏青驕馬。峰巒似畫。但點(diǎn)綴、片時相借。驚望中、玉宇瓊樓,殘溜空鴛瓦。
| 【註釋】: 歌:①唱歌;歌唱。《詩經(jīng)·魏風(fēng)·園有桃》:“心之憂矣,我歌且謠。”②歌曲;歌謠以及能唱的詩。許渾《夜泊永樂有懷》:“吳娃齊唱采蓮歌?!雹圪濏灒桓柙?。班固《兩都賦·序》:“故皋陶歌虞,奚斯頌魯。”黃:①黃色?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·綠衣》:“綠兮衣兮,綠衣黃裳(cháng)?!?裳:下衣;下裙。)楊臣源《城東早春》:“綠柳才黃半未勻?!雹谧凕S。韋應(yīng)物《答鄭騎曹青橘絕句》:“憐君臥病思新橘,試摘猶酸亦未黃。”③黃帝的簡稱。陶潛《時運(yùn)》:“清琴橫床,濁酒半壺。黃唐莫逮(dài),慨獨(dú)在餘?!?黃:黃帝。唐:唐堯。逮:及。)④雌黃,古人用作塗抹文字,點(diǎn)校書籍的顏料。陶翰《贈鄭員外》:“何必守章句,終年事鉛黃?!盵黃口]幼兒?!痘茨献印ゃ嵴摗?“古之伐國不殺黃口。”[黃耈(gǒu)]老人。《詩經(jīng)·小雅·南山有臺》:“樂隻君子,遐不黃耈?!?/div> 竹:①竹子?!对娊?jīng)·衛(wèi)風(fēng)·淇奧(yù)》:“瞻彼淇奧,綠竹青青?!?瞻:視。淇:水名。奧:隈隅。)劉義慶《世說新語·任誕》:“七人常集於竹林之下。”②古代八音之一,簫笛之類的竹制樂器。③竹簡,古代用來寫字的竹片?!尔}鐵論·利議》:“抱枯竹,守空言?!?/div> 勝:①(舊讀shēng)能承擔(dān);經(jīng)得起?!俄n非子·揚(yáng)權(quán)》:“枝大本小,將不勝春風(fēng)?!?本:莖幹。)②(舊讀shēng)盡;完。《孟子·梁惠王上》:“不違農(nóng)時,谷不可勝食也?!雹蹜?zhàn)勝。跟“負(fù)”、“敗”相對?!对娊?jīng)·周頌·武》:“嗣武受之,勝殷遏劉?!?嗣武:指周武王。遏劉:制止屠殺。)④勝過;超過?!墩撜Z·雍也》:“質(zhì)勝文則野?!雹菘酥疲褐品??!尔}鐵論·周秦》:“臧文仲治魯,勝其盜而自矜?!?矜:誇耀。)⑥優(yōu)美的;美好的。范仲淹《嶽陽樓記》:“予觀夫巴陵勝狀,在洞庭一湖?!雹邉俚鼗騽倬?。柳宗元《永州崔中丞萬石亭記》:“見怪石特出,度其下必有殊勝?!雹鄡?yōu)良。王勃《滕王閣序》:“勝友如雲(yún)?!?/div> 躍:(一)①跳躍?!对娊?jīng)·大雅·旱麓》:“鳶飛戾天,魚躍於淵?!?戾:到。鳶:老鷹。)范仲淹《嶽陽樓記》:“浮光躍金?!雹谖飪r上漲?!尔}鐵論·本議》:“萬物並收,則物騰躍?!?二)tì[躍躍]跳得很快的樣子?!对娊?jīng)·小雅·巧言》:“躍躍毚兔,遇犬獲之?!?毚chán:狡猾。)踏:(一)①踐踏;踩?!稌x書·王湛傳附王述》:“雞子圓轉(zhuǎn)不止,便下床以屐齒踏之?!雹诳辈椋徊炜?。李石《論荊鄂兩軍戰(zhàn)守勝勢疏》:“同往新野一帶,踏勘勝勢。”③觀看。諸重光《上元前夕寶幢·鑒南過飲》:“客為踏燈成不速,門非覓句亦常關(guān)?!?(二)tā [踏實(shí)]切實(shí);不浮躁。朱熹《答包詳?shù)罆?“然觀古人為學(xué),隻是升高目下,步步踏實(shí)?!?/div> 青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青。”②藍(lán)色?!盾髯印駥W(xué)》:“青,取之於藍(lán)而青於藍(lán)?!雹酆谏!渡袝び碡暋?“厥土青黎?!雹芮嗌臇|西?!稘h書·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服。”⑤青州,古州名。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。驕:①馬高大健壯?!对娊?jīng)·衛(wèi)風(fēng)·碩人》:“四牡有驕?!?牡:雄馬。有:形容詞前綴。)高適《贈別王十七管記》:“星高漢將驕?!雹诟甙痢!墩撜Z·學(xué)而》:“貧而無諂,富而無驕?!雹鄯趴v?!妒酚洝x世傢》:“齊桓公益驕,不務(wù)德而務(wù)遠(yuǎn)略?!雹軐檺邸@钌屉[《驕兒》:“袞(gǔn)師我驕兒,美秀乃無匹?!?無匹:無比。)《漢書·匈奴傳》:“胡者,天之驕子也?!雹莞甙?;傲慢。《商君書·戰(zhàn)法》:“王者之兵,勝而不驕,敗而不怨?!薄对娊?jīng)·魏風(fēng)·園有桃》:“不知我者,謂我士也驕?!倍拍痢栋⒎繉m賦》:“獨(dú)夫之心,日益驕固?!雹迣Α谅裏o禮?!妒酚洝?魏公子列傳》:“不敢以其富貴驕?zhǔn)俊!雹邚?qiáng)烈;旺盛。王安石《孤桐》:“歲老根彌壯,陽驕葉更陰?!?/div> “歌黃竹、勝躍踏青驕馬?!痹娋涑鎏帲骸督庹Z花》;是宋朝詩人劉子寰的作品。 龍沙殿臘,兔苑留寒,花照冰壺夜。亂山平野。裝珠樹滿眼,買春無價。墻頭苑下。渾不見、桃夭杏冶。疑趁風(fēng)、庾嶺寒梅,觸處都飄謝。吹面峭寒未怕。覽瑤池萬里,飛觀高榭。霓旌鶴駕。歌黃竹、勝躍踏青驕馬。峰巒似畫。但點(diǎn)綴、片時相借。驚望中、玉宇瓊樓,殘溜空鴛瓦。
| 【注釋】: 歌:①唱歌;歌唱。《詩經(jīng)·魏風(fēng)·園有桃》:“心之憂矣,我歌且謠。”②歌曲;歌謠以及能唱的詩。許渾《夜泊永樂有懷》:“吳娃齊唱采蓮歌?!雹圪濏?;歌詠。班固《兩都賦·序》:“故皋陶歌虞,奚斯頌魯?!?/div> 黃:①黃色?!对娊?jīng)·邶風(fēng)·綠衣》:“綠兮衣兮,綠衣黃裳(cháng)。”(裳:下衣;下裙。)楊臣源《城東早春》:“綠柳才黃半未勻。”②變黃。韋應(yīng)物《答鄭騎曹青橘絕句》:“憐君臥病思新橘,試摘猶酸亦未黃?!雹埸S帝的簡稱。陶潛《時運(yùn)》:“清琴橫床,濁酒半壺。黃唐莫逮(dài),慨獨(dú)在余。”(黃:黃帝。唐:唐堯。逮:及。)④雌黃,古人用作涂抹文字,點(diǎn)校書籍的顏料。陶翰《贈鄭員外》:“何必守章句,終年事鉛黃?!盵黃口]幼兒?!痘茨献印ゃ嵴摗?“古之伐國不殺黃口?!盵黃耈(gǒu)]老人?!对娊?jīng)·小雅·南山有臺》:“樂只君子,遐不黃耈。”竹:①竹子。《詩經(jīng)·衛(wèi)風(fēng)·淇奧(yù)》:“瞻彼淇奧,綠竹青青?!?瞻:視。淇:水名。奧:隈隅。)劉義慶《世說新語·任誕》:“七人常集于竹林之下。”②古代八音之一,簫笛之類的竹制樂器。③竹簡,古代用來寫字的竹片?!尔}鐵論·利議》:“抱枯竹,守空言?!?/div> 勝:①(舊讀shēng)能承擔(dān);經(jīng)得起?!俄n非子·揚(yáng)權(quán)》:“枝大本小,將不勝春風(fēng)?!?本:莖干。)②(舊讀shēng)盡;完?!睹献印ち夯萃跎稀?“不違農(nóng)時,谷不可勝食也?!雹蹜?zhàn)勝。跟“負(fù)”、“敗”相對?!对娊?jīng)·周頌·武》:“嗣武受之,勝殷遏劉?!?嗣武:指周武王。遏劉:制止屠殺。)④勝過;超過?!墩撜Z·雍也》:“質(zhì)勝文則野?!雹菘酥疲褐品??!尔}鐵論·周秦》:“臧文仲治魯,勝其盜而自矜?!?矜:夸耀。)⑥優(yōu)美的;美好的。范仲淹《岳陽樓記》:“予觀夫巴陵勝狀,在洞庭一湖?!雹邉俚鼗騽倬啊A谠队乐荽拗胸┤f石亭記》:“見怪石特出,度其下必有殊勝?!雹鄡?yōu)良。王勃《滕王閣序》:“勝友如云。”躍:(一)①跳躍?!对娊?jīng)·大雅·旱麓》:“鳶飛戾天,魚躍于淵?!?戾:到。鳶:老鷹。)范仲淹《岳陽樓記》:“浮光躍金。”②物價上漲?!尔}鐵論·本議》:“萬物并收,則物騰躍?!?二)tì[躍躍]跳得很快的樣子。《詩經(jīng)·小雅·巧言》:“躍躍毚兔,遇犬獲之?!?毚chán:狡猾。)踏:(一)①踐踏;踩?!稌x書·王湛傳附王述》:“雞子圓轉(zhuǎn)不止,便下床以屐齒踏之?!雹诳辈椋徊炜?。李石《論荊鄂兩軍戰(zhàn)守勝勢疏》:“同往新野一帶,踏勘勝勢?!雹塾^看。諸重光《上元前夕寶幢·鑒南過飲》:“客為踏燈成不速,門非覓句亦常關(guān)?!?(二)tā [踏實(shí)]切實(shí);不浮躁。朱熹《答包詳?shù)罆?“然觀古人為學(xué),只是升高目下,步步踏實(shí)?!?/div> 青:①深綠色。劉禹錫《陋室銘》:“草色入簾青?!雹谒{(lán)色?!盾髯印駥W(xué)》:“青,取之于藍(lán)而青于藍(lán)?!雹酆谏??!渡袝び碡暋?“厥土青黎?!雹芮嗌臇|西?!稘h書·成帝紀(jì)》:“青綠,民所常服。”⑤青州,古州名。先秦為九州之一。在今山東境內(nèi)。驕:①馬高大健壯?!对娊?jīng)·衛(wèi)風(fēng)·碩人》:“四牡有驕?!?牡:雄馬。有:形容詞前綴。)高適《贈別王十七管記》:“星高漢將驕?!雹诟甙?。《論語·學(xué)而》:“貧而無諂,富而無驕。”③放縱。《史記·晉世家》:“齊桓公益驕,不務(wù)德而務(wù)遠(yuǎn)略?!雹軐檺邸@钌屉[《驕兒》:“袞(gǔn)師我驕兒,美秀乃無匹?!?無匹:無比。)《漢書·匈奴傳》:“胡者,天之驕子也?!雹莞甙?;傲慢?!渡叹龝?zhàn)法》:“王者之兵,勝而不驕,敗而不怨?!薄对娊?jīng)·魏風(fēng)·園有桃》:“不知我者,謂我士也驕?!倍拍痢栋⒎繉m賦》:“獨(dú)夫之心,日益驕固?!雹迣Α谅裏o禮?!妒酚洝?魏公子列傳》:“不敢以其富貴驕?zhǔn)??!雹邚?qiáng)烈;旺盛。王安石《孤桐》:“歲老根彌壯,陽驕葉更陰?!?/div> “ge huang zhu 、sheng yue ta qing jiao ma ?!眘hi gou chu chu :《jie yu hua 》;shi song chao shi ren liu zi huan de zuo pin 。 long sha dian la ,tu yuan liu han ,hua zhao bing hu ye 。luan shan ping ye 。zhuang zhu shu man yan ,mai chun mo jia 。qiang tou yuan xia 。hun bu jian 、tao wai xing ye 。yi chen feng 、yu ling han mei ,chu chu dou piao xie 。chui mian qiao han wei pa 。lan yao chi mo li ,fei guan gao xie 。ni jing he jia 。ge huang zhu 、sheng yue ta qing jiao ma 。feng luan shi hua 。dan dian chuo 、pian shi xiang jie 。jing wang zhong 、yu yu qiong lou ,can liu kong yuan wa 。
| 【zhu shi 】: ge :①chang ge ;ge chang 。《shi jing ·wei feng ·yuan you tao 》:“xin zhi you yi ,wo ge ju yao ?!雹趃e qu ;ge yao yi ji neng chang de shi 。hu hun 《ye bo yong le you huai 》:“wu wa ji chang cai lian ge ?!雹踷an song ;ge yong 。ban gu 《liang dou fu ·xu 》:“gu gao tao ge yu ,xi si song lu ?!?/div> huang :①huang se 。《shi jing ·bei feng ·lu yi 》:“l(fā)u xi yi xi ,lu yi huang chang (cháng)?!?chang :xia yi ;xia qun 。)yang chen yuan 《cheng dong zao chun 》:“l(fā)u liu cai huang ban wei yun ?!雹赽ian huang 。wei ying wu 《da zheng ji cao qing ju jue gou 》:“l(fā)ian jun wo bing sai xin ju ,shi zhai you suan yi wei huang 。”③huang di de jian chen 。tao qian 《shi yun 》:“qing qin heng chuang ,zhuo jiu ban hu 。huang tang mo dai (dài),kai du zai yu 。”(huang :huang di 。tang :tang yao 。dai :ji 。)④ci huang ,gu ren yong zuo tu ma wen zi ,dian jiao shu ji de yan liao 。tao han 《zeng zheng yuan wai 》:“he bi shou zhang gou ,zhong nian shi qian huang ?!盵huang kou ]you er ?!秇uai na zi ·si lun 》:“gu zhi fa guo bu sha huang kou ?!盵huang gou (gǒu)]lao ren ?!秙hi jing ·xiao ya ·na shan you tai 》:“l(fā)e zhi jun zi ,xia bu huang gou ?!?/div> zhu :①zhu zi ?!秙hi jing ·wei feng ·qi ao (yù)》:“zhan bi qi ao ,lu zhu qing qing ?!?zhan :shi 。qi :shui ming 。ao :wei yu 。)liu yi qing 《shi shui xin yu ·ren dan 》:“qi ren chang ji yu zhu lin zhi xia 。”②gu dai ba yin zhi yi ,xiao di zhi lei de zhu zhi le qi 。③zhu jian ,gu dai yong lai xie zi de zhu pian 。《yan tie lun ·li yi 》:“bao ku zhu ,shou kong yan 。”sheng :①(jiu dou shēng)neng cheng dan ;jing de qi ?!秇an fei zi ·yang quan 》:“zhi da ben xiao ,jiang bu sheng chun feng 。”(ben :jing gan 。)②(jiu dou shēng)jin ;wan ?!秏eng zi ·liang hui wang shang 》:“bu wei nong shi ,gu bu ke sheng shi ye ?!雹踷han sheng 。gen “fu ”、“bai ”xiang dui 。《shi jing ·zhou song ·wu 》:“si wu shou zhi ,sheng yan e liu 。”(si wu :zhi zhou wu wang 。e liu :zhi zhi tu sha 。)④sheng guo ;chao guo ?!秎un yu ·yong ye 》:“zhi sheng wen ze ye ?!雹輐e zhi :zhi fu ?!秠an tie lun ·zhou qin 》:“zang wen zhong zhi lu ,sheng ji dao er zi jin ?!?jin :kua yao 。)⑥you mei de ;mei hao de 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“yu guan fu ba ling sheng zhuang ,zai dong ting yi hu ?!雹遱heng de huo sheng jing 。liu zong yuan 《yong zhou cui zhong cheng mo dan ting ji 》:“jian guai dan te chu ,du ji xia bi you shu sheng ?!雹鄖ou liang 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“sheng you ru yun ?!?/div> yue :(yi )①tiao yue ?!秙hi jing ·da ya ·han lu 》:“yuan fei li tian ,yu yue yu yuan ?!?li :dao 。yuan :lao ying 。)fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“fu guang yue jin ?!雹趙u jia shang zhang 。《yan tie lun ·ben yi 》:“mo wu bing shou ,ze wu teng yue 。”(er )tì[yue yue ]tiao de hen kuai de yang zi 。《shi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“yue yue chan tu ,yu quan huo zhi 。”(chan chán:jiao hua 。)ta :(yi )①jian ta ;cai ?!秊in shu ·wang zhan chuan fu wang shu 》:“ji zi yuan zhuai bu zhi ,bian xia chuang yi ji chi ta zhi 。”②kan cha ;cha kan 。li dan 《lun jing e liang jun zhan shou sheng shi shu 》:“tong wang xin ye yi dai ,ta kan sheng shi 。”③guan kan 。zhu chong guang 《shang yuan qian xi bao chuang ·jian na guo yin 》:“ke wei ta deng cheng bu su ,men fei mi gou yi chang guan ?!?(er )tā [ta shi ]qie shi ;bu fu zao 。zhu xi 《da bao xiang dao shu 》:“ran guan gu ren wei xue ,zhi shi sheng gao mu xia ,bu bu ta shi ?!?/div> qing :①shen lu se 。liu yu xi 《lou shi ming 》:“cao se ru 簾qing ?!雹趌an se 。《xun zi ·quan xue 》:“qing ,qu zhi yu lan er qing yu lan ?!雹踙ei se ?!秙hang shu ·yu gong 》:“jue tu qing li ?!雹躴ing se de dong xi ?!秇an shu ·cheng di ji 》:“qing lu ,min suo chang fu ?!雹輖ing zhou ,gu zhou ming 。xian qin wei jiu zhou zhi yi 。zai jin shan dong jing nei 。jiao :①ma gao da jian zhuang ?!秙hi jing ·wei feng ·shuo ren 》:“si mu you jiao ?!?mu :xiong ma 。you :xing rong ci qian chuo 。)gao kuo 《zeng bie wang shi qi guan ji 》:“xing gao han jiang jiao 。”②gao ao 。《lun yu ·xue er 》:“pin er mo chan ,fu er mo jiao 。”③fang zong ?!秙hi ji ·jin shi jia 》:“ji huan gong yi jiao ,bu wu de er wu yuan lve ?!雹躢hong ai 。li shang yin 《jiao er 》:“gun (gǔn)shi wo jiao er ,mei xiu nai mo pi ?!?mo pi :mo bi 。)《han shu ·xiong nu chuan 》:“hu zhe ,tian zhi jiao zi ye 。”⑤gao ao ;ao man ?!秙hang jun shu ·zhan fa 》:“wang zhe zhi bing ,sheng er bu jiao ,bai er bu yuan ?!薄秙hi jing ·wei feng ·yuan you tao 》:“bu zhi wo zhe ,wei wo shi ye jiao 。”du mu 《a fang gong fu 》:“du fu zhi xin ,ri yi jiao gu ?!雹辒ui ……ao man mo li ?!秙hi ji · wei gong zi lie chuan 》:“bu gan yi ji fu gui jiao shi ?!雹遤iang lie ;wang cheng 。wang an dan 《gu tong 》:“sui lao gen mi zhuang ,yang jiao xie geng yin ?!?/div>
|